Mersin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Engelliler ve Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Dairesi, “2 Nisan D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc” dolay\u0131s\u0131yla konunun uzman\u0131ndan \u00f6nemli bilgiler ald\u0131. Uzman Dr. Ceren S\u00f6\u011f\u00fct Direk, otizm belirtilerini detayl\u0131ca aktararak, \u00e7ok boyutlu tedavi y\u00f6ntemlerinden bahsetti. Direk, “Otizmde fark\u0131ndal\u0131k \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc erken tan\u0131yla birlikte bu \u00e7ocuklar uygun e\u011fitsel destek al\u0131p toplumsal hayata kat\u0131l\u0131p kendilerine yeten bireyler olabilirler. T\u00fcm otizmli \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 ve ailelerini sevgiyle kucakl\u0131yorum. Otizmin fark\u0131nday\u0131z, her zaman yan\u0131n\u0131zday\u0131z” dedi.
\n“Otizm, erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde ba\u015flar”
\nUzm. Dr. Ceren S\u00f6\u011f\u00fct Direk, otizmin belirtilerini detayl\u0131ca anlatarak, \u015f\u00f6yle devam etti:
\n“Otizm, erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde ba\u015flayan sosyal etkile\u015fim ve ileti\u015fim alan\u0131nda k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k, tekrarlay\u0131c\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 ilgi alanlar\u0131 ile seyreden bir durumdur. Otizm belirtilerini \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131kta toplamam\u0131z gerekirse; ilki sosyal becerilerde aksama. Bu \u00e7ocuklarda sosyal ileti\u015fim etkile\u015fimde bir sorun vard\u0131r. Yeti\u015fkinlerin ilgisini \u00e7ekme isteksizli\u011fi, yine duygu payla\u015f\u0131m\u0131nda azl\u0131k gibi ya\u015f\u0131ndan beklenen becerileri g\u00f6stermedi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u0130kinci belirti k\u00fcmesi; dil, konu\u015fma, geli\u015fme gerili\u011fi. Burada bizim ekolali dedi\u011fimiz kelimeleri tekrar etme, baz\u0131 kal\u0131p c\u00fcmleleri tekrar etme g\u00f6r\u00fclebilir. \u0130lgi alan\u0131nda konu\u015ftu\u011fu zamanlarda bile asl\u0131nda mekanik bir ses tonuyla, tekd\u00fcze bir konu\u015fma g\u00f6rebiliriz. Zamirleri kullan\u0131mda da sorunlar ya\u015fanabilir. \u00d6rne\u011fin kendisinden bahsederken ‘ben’ diyece\u011fi yerde ‘o’ kelimesini kullanmak gibi. Bir di\u011fer belirti k\u00fcmesi de yine tekrarlay\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar; bunlar bedensel davran\u0131\u015flar. \u00d6rne\u011fin parmak ucunda y\u00fcr\u00fcme, el \u00e7\u0131rpma, kol sallama davran\u0131\u015f\u0131 olabilece\u011fi gibi tekrarlay\u0131c\u0131 alanlar da olabilir. Oyunlar gibi. Yani hep ayn\u0131 oyunu oynamak isteme, hep ayn\u0131 oyunca\u011f\u0131 kullanmak isteme gibi.”
\n“Otizm tan\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ocuk ve gen\u00e7 psikiyatri uzman\u0131 koyar”
\nUzm. Dr. Direk, otizmin nedenleriyle ilgili \u00e7ok fazla kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirterek, “Nedeni tam olarak belirlenemese de genetik fakt\u00f6rlerin etkili oldu\u011fu konusunda bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar olduk\u00e7a ilerlemi\u015f durumda. \u015e\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz asl\u0131nda; erken \u00e7ocukluk d\u00f6neminde beyin geli\u015fimi devam ederken altta yatan genetik fakt\u00f6rlere \u00e7evresel etkilerin etki etmesiyle birlikte olu\u015fan bir de\u011fi\u015fimdir diyebiliriz. Tan\u0131 koyulurken hekime ba\u015fvuru genellikle 2-3 ya\u015f civar\u0131nda ve konu\u015fma gecikmesi nedeniyle olmaktad\u0131r. Tan\u0131y\u0131, \u00e7ocuk ve gen\u00e7 psikiyatri uzman\u0131 koyar. Tan\u0131 konulurken herhangi bir kan testi ya da g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemi de\u011fil, \u00e7ocuk psikiyatristinin klinik muayenesi alt\u0131n standart olacakt\u0131r” dedi.
\n“Otizmin fark\u0131nday\u0131z, her zaman yan\u0131n\u0131zday\u0131z”
\nOtizmin tam olarak tedavisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak \u00e7ocu\u011fun bireysel \u00f6zelliklerine g\u00f6re \u015fekillenen \u00e7ok boyutlu bir tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131 belirlendi\u011fini s\u00f6zlerine ekleyen Direk, ana tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n e\u011fitsel tedavi oldu\u011funu vurgulad\u0131. Direk, e\u011fitsel tedavilerden \u00f6zellikle davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 modelleri baz alan y\u00f6ntemlerin daha etkili oldu\u011funu belirterek, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:
\n“Direkt bir ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 s\u00f6z konusu olmasa da otizme e\u015flik eden agresyon, dikkat eksikli\u011fi, uykusuzluk, tekrarlayan davran\u0131\u015flar i\u00e7in ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Tedaviye yan\u0131t\u0131 belirleme konusunda en \u00f6nemlisi asl\u0131nda erken tan\u0131. Hen\u00fcz 2- 3 ya\u015f\u0131nda gelmese de asl\u0131nda riskli bebekler dedi\u011fimiz bizim i\u00e7in alarm bulgular\u0131n\u0131n oldu\u011fu baz\u0131 bizi \u015f\u00fcphelendiren davran\u0131\u015flar olabilir. 0-1 ya\u015f aras\u0131nda \u00f6zellikle yava\u015f beslenme, emmede sorun, y\u00fcksek sese ve \u0131\u015f\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 duyars\u0131zl\u0131k. 3 aya geldi\u011finde ba\u015f\u0131n\u0131 tutamama, 6 ayl\u0131kken hen\u00fcz desteksiz oturamama, yine duygular\u0131 payla\u015fmada g\u00fc\u00e7l\u00fck, i\u015faret etmeme, 30 dakikadan fazla avutulamayacak d\u00fczeyde a\u011flaman\u0131n olmas\u0131 gibi. 1-2 ya\u015flar\u0131 aras\u0131nda da yine g\u00f6z konta\u011f\u0131nda eksiklik, duygu payla\u015f\u0131m\u0131 ve bizim motor taklit becerileri dedi\u011fimiz \u00f6zellikle ‘bay bay yapma’ ya da ‘ce ee davran\u0131\u015f\u0131’ gibi ‘hay\u0131r’ demek gibi davran\u0131\u015flar\u0131 yapmamas\u0131, insan y\u00fcz\u00fcne de\u011fil de daha \u00e7ok nesnelere odaklanma ve onlara bakma iste\u011fi gibi bizi endi\u015felendirecek, \u015f\u00fcphelendirecek baz\u0131 davran\u0131\u015flar olabilir. Otizmde fark\u0131ndal\u0131k \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc erken tan\u0131yla birlikte bu \u00e7ocuklar uygun e\u011fitsel destek al\u0131p toplumsal hayata kat\u0131l\u0131p kendilerine yeten bireyler olabilirler. T\u00fcm otizmli \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 ve ailelerini sevgiyle kucakl\u0131yorum. Otizmin fark\u0131nday\u0131z, her zaman yan\u0131n\u0131zday\u0131z.”
\nProgram\u0131n sonunda B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Engelliler ve Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Dairesi’nde g\u00f6revli fizyoterapist Bilge Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Uzm. Dr. Ceren S\u00f6\u011f\u00fct Direk’e \u00f6zel \u00e7ocuklar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 el i\u015fi s\u00fcs e\u015fyas\u0131n\u0131 hediye etti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mersin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi Engelliler ve Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Dairesi, “2 Nisan D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc” dolay\u0131s\u0131yla konunun uzman\u0131ndan \u00f6nemli bilgiler ald\u0131. Uzman Dr. Ceren S\u00f6\u011f\u00fct Direk, otizm belirtilerini detayl\u0131ca aktararak, \u00e7ok … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":17654,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,2,3,9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17653"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17653"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17655,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17653\/revisions\/17655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}