Mersin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, 2 Nisan D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla, \u00c7ocuk ve Ergen Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Doktor Ender Atabay’dan, otizm ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 konusunda bilgi ald\u0131. Atabay, otizmin tan\u0131m\u0131, belirtileri, tan\u0131 konulma s\u00fcreci ve otizm tan\u0131s\u0131n\u0131n konulabilece\u011fi ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Erken ba\u015flayan bireysel \u00f6zel e\u011fitim programlar\u0131 ile ailelerin tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n otizmin seyrini de\u011fi\u015ftirebilece\u011fine vurgu yapan Atabay, erken tan\u0131 ve m\u00fcdahalenin \u00f6nemini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Dr. Atabay: “Otizm n\u00f6rogeli\u015fimsel bir rahats\u0131zl\u0131k”<\/p>\n
\u00c7ocuk ve Ergen Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Ender Atabay, otizmin tan\u0131m\u0131n\u0131 yaparak, “Otizm, sosyal ileti\u015fim ve etkile\u015fim ile ilgili zorluklar, dili etkin kullanma ile ilgili g\u00fc\u00e7l\u00fckler, tak\u0131nt\u0131l\u0131, basmakal\u0131p davran\u0131\u015flar\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc n\u00f6rogeli\u015fimsel bir rahats\u0131zl\u0131k olarak tan\u0131mlan\u0131yor” derken, otizmin belirtilerinden de bahsetti. Temel belirtileri s\u0131ralayan Dr. Atabay, “Otizm belirtileri aras\u0131nda, g\u00f6z temas\u0131n\u0131n k\u0131sa s\u00fcreli ve kalitesinin daha d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, ileti\u015fim ama\u00e7l\u0131 olmamas\u0131, isimle seslendi\u011finiz zaman \u00e7o\u011fu kez yan\u0131t alamaman\u0131z, ayn\u0131 alana bakamaman\u0131z g\u00f6r\u00fclebilir. Genellikle \u00e7ocu\u011funuzun sizinle, ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyin ilgisini payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 veya kendi d\u00fcnyas\u0131ndaym\u0131\u015f gibi izlenim ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir tablo olabiliyor. Bunun yan\u0131nda dil geli\u015fiminde gecikmeler kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabiliyor. Konu\u015fma ak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sesletim ile ilgili ya da ba\u011flamdan kopuk bir dil olabiliyor” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Otizm belirtilerine y\u00f6nelik bir\u00e7ok davran\u0131\u015f var”<\/p>\n
Otizmin belirtilerinde dikkat \u00e7eken bir di\u011fer noktan\u0131n, \u00e7ocu\u011fun bir ba\u015fkas\u0131yla ileti\u015fim kurmak istememesi oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekleyen Dr. Atabay, “Genel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, ailelerin en \u00e7ok dikkatini \u00e7eken dil geli\u015fimindeki gecikme olmas\u0131na ra\u011fmen, burada \u00f6nceli\u011fimiz daha \u00e7ok \u00e7ocu\u011fun bir ba\u015fkas\u0131yla ileti\u015fim kurmak istememesiyle ilgili oluyor. Yani bir ba\u015fkas\u0131yla ileti\u015fim kurmak istemeyen bir \u00e7ocuk, asl\u0131nda dilinize de ilgi duymuyor gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Bunun yan\u0131nda tekrarlay\u0131c\u0131 baz\u0131 davran\u0131\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fclerimiz olabiliyor. Kanat \u00e7\u0131rpma, ileri geri sallanma, kendi etraf\u0131nda d\u00f6nme gibi stereotipik hareket olarak ifade etti\u011fimiz \u015feyler, b\u00fct\u00fcn otizmli \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zda olmasa da, baz\u0131 \u00e7ocuklarda kendini g\u00f6sterebiliyor” ifadelerine yer verdi.<\/p>\n
Dr. Atabay, otizm belirtilerine y\u00f6nelik rastlad\u0131klar\u0131 davran\u0131\u015flardan \u00f6rnekler vererek, “Genellikle, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n oyun alanlar\u0131nda daha yaln\u0131z olduklar\u0131n\u0131, daha tekd\u00fcze oyunlar oynad\u0131klar\u0131n\u0131, daha basmakal\u0131p davran\u0131\u015flar sergilediklerini ve ileti\u015fim noktas\u0131nda da bir g\u00f6n\u00fcls\u00fczl\u00fck g\u00f6sterdiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. Akran\u0131yla ileti\u015fim kurarken daha tekd\u00fcze ya da daha ileti\u015fimsizlik halinde olabiliyorlar” dedi.<\/p>\n
“Otizmin seyrini, ailelerin tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir”<\/p>\n
Otizmin, genetik altyap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir rahats\u0131zl\u0131k oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekleyen Dr. Atabay, ailelerin tutumunun, rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 ya da azalmas\u0131ndaki \u00f6nemine de\u011finerek, “Otizm, ana rahminden itibaren ba\u015flayan bir s\u00fcre\u00e7. Yani genetik altyap\u0131s\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc. Bu konuda ailelerin kendini su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 her zaman g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00fct\u00fcn ailelerle de bunu konu\u015fuyoruz. Otizmin, ailelerin yanl\u0131\u015f ebeveynlik tutumundan kaynaklanan bir sonu\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. En az\u0131ndan ba\u015flatan bir rol\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz, ama her zaman ailelere vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z; otizmin bundan sonraki seyrini, ailelerin tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirebilece\u011fini biliyoruz. Yani ba\u015flatan onlar de\u011fil, ama devam ettiren, art\u0131p azaltabilen onlar olabiliyorlar. O y\u00fczden zaten biz de s\u0131k s\u0131k aile kat\u0131l\u0131ml\u0131, ebeveyni de destekleyen modelleri \u00f6n planda tutuyoruz” dedi.<\/p>\n
“DS\u00d6 3 ya\u015f alt\u0131nda ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nermiyor”<\/p>\n
Dr. Atabay, otizmin, ekran maruziyeti ile ortaya \u00e7\u0131kan bir rahats\u0131zl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131na da dikkat \u00e7ekerek, “Aileler genellikle ‘bu d\u00f6neme kadar normaldi, ama ekrana maruz kald\u0131, ondan sonra otistik belirtiler \u00e7\u0131kt\u0131, ileti\u015fimini kaybetti’ gibi ifadede bulunabiliyorlar. Ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n otizme yol a\u00e7mayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmemiz \u00f6nemli, ama otistik belirtileri erkene \u00e7ekmek ya da g\u00fc\u00e7lendirmek, \u015fiddetlendirmek noktas\u0131nda k\u0131ymetli. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc ve Amerikan Psikiyatri Derne\u011fi, kesinlikle 3 ya\u015f alt\u0131nda ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nermiyor ” diye konu\u015ftu. <\/p>\n
Otizm tan\u0131s\u0131nda, 2 ya\u015f\u0131n kritik bir ya\u015f grubu oldu\u011funu kaydeden Dr. Atabay, “\u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 zamanda, erken tan\u0131 grubuna giren \u00e7ocuklar bunlar. Erken tan\u0131 olarak ifade edilen ya\u015f gruplar\u0131 gittik\u00e7e a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekiliyor. \u00d6nce 3 ya\u015f olarak ba\u015flad\u0131. Sonra 2.5 ya\u015f ve \u015fu an 2 ya\u015f civar\u0131nda. 2 ya\u015f, erken tan\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ocuk grubuna denk geliyor” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Otizmde erken tan\u0131 ve m\u00fcdahale \u00e7ok \u00f6nemli”<\/p>\n
Dr. Atabay, otizm tan\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ocuk ve ergen psikiyatristleri taraf\u0131ndan belirti ve tan\u0131 kriterlerine g\u00f6re koyuldu\u011funu belirterek, “Otizm, erken tan\u0131 ve erken m\u00fcdahale ile birlikte ciddi yol alabildi\u011fimiz bir rahats\u0131zl\u0131k. Hatta yeni yap\u0131lan yay\u0131nlarda, otizm sonras\u0131nda daha n\u00f6rotipik geli\u015fmeye do\u011fru kay\u0131\u015flar\u0131n \u00f6zellikle son d\u00f6nemde artt\u0131\u011f\u0131 ve erken tan\u0131n\u0131n buradaki \u00f6nemi \u00e7ok vurgulan\u0131yor. \u0130kincisi ve belki de en k\u0131ymetlisi, erken ba\u015flayan bireysel \u00f6zel e\u011fitim programlar\u0131” dedi.<\/p>\n
“En k\u0131ymetli nokta bireysel, \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015f e\u011fitim program\u0131 oluyor”<\/p>\n
Otizmin ila\u00e7l\u0131 bir tedavisinin olmad\u0131\u011f\u0131na da vurgu yapan Dr. Atabay, “Otizmin \u00e7ekirdek belirtilerini d\u00fczenleyebilen bir ila\u00e7 tedavimiz ne yaz\u0131k ki yok. \u00c7ekirdek belirtileri toparlayabilecek herhangi bir \u00f6zel e\u011fitim program\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir y\u00f6ntemimiz yok. Buradaki en de\u011ferli ve en k\u0131ymetli \u015fey bireysel, \u00f6zelle\u015ftirilmi\u015f e\u011fitim program\u0131 oluyor. Bunu \u00f6zel e\u011fitim \u00f6\u011fretmenlerimiz daha \u00e7ok, \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerle \u00e7ocu\u011fa uygun bir \u015fekilde ortaya koyuyorlar. Ek olarak ergoterapi, duyu b\u00fct\u00fcnleme, dil-konu\u015fma terapistleri, oyun terapistleri veya spor hocalar\u0131m\u0131z bu noktada destekleyici olabiliyorlar. Ama otizm, genellikle bir\u00e7ok disiplinin bir arada ve beraber \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir alan. Otizmin fark\u0131nday\u0131z. Otizmli \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ve ailelerin yan\u0131nday\u0131z. Otizmli \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 ve ailelerini sevgiyle kucakl\u0131yoruz” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mersin B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi, 2 Nisan D\u00fcnya Otizm Fark\u0131ndal\u0131k G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla, \u00c7ocuk ve Ergen Ruh Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Doktor Ender Atabay’dan, otizm ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 konusunda bilgi ald\u0131. Atabay, otizmin tan\u0131m\u0131, … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24987,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24986"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24986"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24988,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24986\/revisions\/24988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}