\u00dcniversitemiz T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz ile son g\u00fcnlerde olduk\u00e7a artan s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve bu s\u0131cakl\u0131klar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za olan etkilerini konu\u015ftuk.
\nD\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ya\u015fam ve enerji kaynaklar\u0131ndan g\u00fcne\u015fin yaratt\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak havalar\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine birtak\u0131m zararl\u0131 etkileri olabildi\u011finden bahseden Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201cBunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u00fcne\u015ften gelen ve radyasyon i\u00e7eren zararl\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar var. Yaz aylar\u0131nda s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131, insan v\u00fccudu \u00fczerinde s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n dengelenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunlar olu\u015fturabiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan v\u00fccudu \u00e7ok dar bir s\u0131cakl\u0131k aral\u0131\u011f\u0131nda metabolizmas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bunu say\u0131 ile belirtecek olursak v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n 36.1 ile 37.1. derece s\u0131cakl\u0131k aral\u0131\u011f\u0131nda h\u00fccresel fonksiyonlar\u0131 normal bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman v\u00fccut zarar g\u00f6rebiliyor. Hele ki 39-40 dereceye \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman art\u0131k v\u00fccutta sinir sisteminde ve organlarda y\u0131k\u0131m ba\u015fl\u0131yor ve kal\u0131c\u0131 hasarlar olu\u015fuyor. Bununla birlikte bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar da artabiliyor. Yine artan s\u0131cakl\u0131klarla diyabet ve hipertansiyon gibi kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde olumsuz etkiler g\u00f6r\u00fclebiliyor.\u201d dedi.
\n“10.00 ila 16.00 Saatleri Aras\u0131nda, \u00d6zellikle G\u00fcne\u015fin Dik Oldu\u011fu Saatlerde G\u00fcne\u015fe Direkt Temas Etmekten Ka\u00e7\u0131nmam\u0131z Gerekir.”
\nS\u0131cak havalarda sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in neler yapmam\u0131z gerekti\u011fi konusunda a\u00e7\u0131klamalar yapan Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201c\u00d6ncelikle s\u0131cak havalarda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan kendimizi korumam\u0131z laz\u0131m. Yaz aylar\u0131nda g\u00fcne\u015fin dik oldu\u011fu saatler, en \u00e7ok g\u00fcne\u015fin zararl\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan d\u00fcnyaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 saatlerdir. 10.00 ila 16.00 saatleri aras\u0131nda, \u00f6zellikle g\u00fcne\u015fin dik oldu\u011fu saatlerde g\u00fcne\u015fe direkt temas etmekten ka\u00e7\u0131nmam\u0131z gerekir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda beslenme ve s\u0131v\u0131 al\u0131m\u0131 konular\u0131nda \u00e7ok dikkat etmemiz gerekiyor. Bir di\u011fer \u00f6nemli konu da giyinme ve g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc kullanma konusu. \u00c7\u00fcnk\u00fc organizman\u0131n kendini so\u011futabilmesi ve s\u0131cakl\u0131k dengesini olu\u015fturabilmesi, terleme fonksiyonu ile birlikte olabilmekte. E\u011fer biz uygun giysiler giymezsek, v\u00fccudumuz kendi \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 dengeleyebilmek i\u00e7in terleme i\u015flevini yeterince ba\u015far\u0131l\u0131 yapamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 artabilir ve bu art\u0131\u015f v\u00fccudumuza, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za zarar verebilir. Genel olarak s\u0131cak havalarda a\u015f\u0131r\u0131 efor ve fiziksel aktivite ile olu\u015fan yorgunluk, v\u00fccudumuz \u00fczerinde ciddi bir sorun olu\u015fturabilir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.
\n“Daha Fazla Su \u0130\u00e7memiz ve S\u0131v\u0131 T\u00fcketmemiz Laz\u0131m.”
\nS\u0131cak havalarda v\u00fccudumuzdaki su kayb\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in yap\u0131labilecekleri de aktaran Prof. Dr. \u015ea\u015fmaz, \u201cNormalde biz yeti\u015fkin bir insan\u0131n g\u00fcnl\u00fck ortalama 2 litre su t\u00fcketmesini \u00f6neriyoruz. S\u0131cak havalarda bunun \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc v\u00fccudumuz daha fazla terleme yoluyla su t\u00fcketiyor ve bunu biz yerine koymam\u0131z gerekir. Bunun i\u00e7in daha fazla su i\u00e7memiz ve s\u0131v\u0131 t\u00fcketmemiz laz\u0131m. Susuyorsak zaten i\u00e7memiz laz\u0131m ama susamay\u0131 da beklememek laz\u0131m. Suyun yan\u0131nda \u00e7ay ve ayran da t\u00fcketebiliriz. \u015eekerli, gazl\u0131 ve alkoll\u00fc i\u00e7ecekleri \u00f6nermiyoruz. A\u00e7\u0131k havada uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fte kalmaktan ka\u00e7\u0131nmak laz\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne kadar g\u00fcne\u015fe ve s\u0131ca\u011fa maruz kal\u0131rsak v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131m\u0131z o kadar y\u00fckselir ve daha fazla kendine su atabilmesi i\u00e7in daha fazla s\u0131v\u0131 harcar. E\u011fer bu kayb\u0131 biz yerine koymazsak bu sefer de v\u00fccut kendini so\u011futamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir. Yine bu s\u0131v\u0131 kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in a\u015f\u0131r\u0131 fiziksel aktiviteden ve \u00e7al\u0131\u015fmaktan kendimizi korumam\u0131z laz\u0131m. V\u00fccut s\u0131v\u0131 dengesini sa\u011flayabilmek i\u00e7in s\u0131cak havalarda meyve sebze t\u00fcketimi v\u00fccut minerallerini yerine koyma a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hem vitamin hem de posa hem de s\u0131v\u0131 i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek oldu\u011fu i\u00e7in v\u00fccudun su dengesinin sa\u011flanmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00f6rev olacakt\u0131r.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Suyla Bula\u015fan Hastal\u0131klar Yaz Aylar\u0131nda, \u00d6zellikle de S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n Yo\u011fun Oldu\u011fu Zamanlarda \u00c7ok G\u00f6r\u00fcl\u00fcr.”
\nS\u0131cak havalarda beslenme konusunda da a\u00e7\u0131klamalar yapan Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201cBeslenmeyi, hem s\u0131v\u0131 hem de di\u011fer besinler olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek bir defa \u00f6ncelikle sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u00e7me ve kullanma suyu t\u00fcketmemiz laz\u0131m. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u00e7me kullanma sular\u0131 belediyelerin oldu\u011fu yerlerde \u015febeke sular\u0131d\u0131r, bu sular sa\u011fl\u0131kl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem belediyeler bunu i\u015fletmesini kontrol\u00fcn\u00fc yapar hem de sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri bu suyun kontrollerini yaparlar. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u00e7me suyuna eri\u015fim \u00f6nemli. Kapal\u0131 \u015fi\u015fe sular\u0131 da t\u00fcketilebilir. Bunlara ula\u015famazsak, elimizde su var ama kayna\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorsak, bu suyu bireysel dezenfeksiyon y\u00f6ntemiyle yani mesela kaynat\u0131p so\u011futarak i\u00e7ebiliriz. Neden su \u00f6nemli? \u00c7\u00fcnk\u00fc suyla bula\u015fan hastal\u0131klar yaz aylar\u0131nda, \u00f6zellikle de s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu zamanlarda \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u00e7me kullanma suyu bu i\u015fin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Sonras\u0131nda ise besinlerin saklanmas\u0131, ta\u015f\u0131nmas\u0131, haz\u0131rlanmas\u0131, pi\u015firilmesi yani besin hijyenine \u00f6nem vermek gerekir. S\u0131cak havalarda besinden kaynakl\u0131 hastal\u0131klar, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar \u00e7ok olmaktad\u0131r. Yine burada el y\u0131kama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 daha da bir \u00f6nem kazan\u0131yor. Hemen \u015funu s\u00f6yleyeyim: El y\u0131kama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 korunmada en etkili tutum ve davran\u0131\u015ft\u0131r. Yaz aylar\u0131nda, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 ve suyla bula\u015fan hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 korunmada \u00e7ok \u00f6nemlidir. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n her d\u00f6neminde iyi bir el y\u0131kama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazanmam\u0131z gerekir. \u00d6zellikle s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde hafif ve sindirimi kolay yiyecekler t\u00fcketilmesini \u00f6neriyoruz. Yemekler hafif olmal\u0131, fazla kalorili ve ya\u011fl\u0131 olmamal\u0131d\u0131r. Ev i\u00e7inde ye\u015fil yaprakl\u0131 ve \u00e7i\u011f sebzelerin iyi y\u0131kanmas\u0131 gerekiyor. Ev d\u0131\u015f\u0131nda olabildi\u011fince ye\u015fil yaprakl\u0131, iyi y\u0131kanmas\u0131 ve temizlenmesi gereken sebzelerden uzak durmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n ne kadar iyi y\u0131kand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve temizlendi\u011fini bilmiyoruz. T\u00fcketece\u011fimiz meyveler kabu\u011fu soyulan meyveler ise bunlar\u0131 kendimiz kabu\u011funu soyarak yememiz gerekir. Ev d\u0131\u015f\u0131nda yemek yiyecek isek g\u00fcvenli noktalarda yemek yememiz gerekir.\u201d dedi.
\n“Pamuklu Giysileri Tercih Etmeliyiz.”
\nS\u0131cak havalarda k\u0131yafet se\u00e7imine de de\u011finen Prof. Dr. \u015ea\u015fmaz, \u201cK\u0131yafet se\u00e7imi \u00f6nemli bir konu. \u0130nsan\u0131n v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 dengeleyebilmesi terleme fonksiyonuyla m\u00fcmk\u00fcn. Yani biz terleyerek kendi i\u00e7 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 36 ile 37 derece aras\u0131nda tutuyoruz. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir terleme olabilmesi i\u00e7in pamuklu giysiler giymemiz laz\u0131m, a\u00e7\u0131k giysiler giymemiz. Giysilerimizin v\u00fccudumuza yap\u0131\u015fmamas\u0131 ve bol olmas\u0131 gerekir. B\u00f6ylece v\u00fccudumuzun i\u00e7inde hava sirk\u00fclasyonunun rahat yap\u0131labilmesi laz\u0131m. Naylon ve polyester i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek olan giysilerin giyilmesini \u00f6nermiyoruz. Bunlar terlemeyi olumsuz y\u00f6nde etkilerler. Dar giysilerin giyilmesini \u00f6nermiyoruz. Kad\u0131n ve erkeklerin yaz aylar\u0131nda \u015fapka ve g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc takmalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. Giyindik, ku\u015fand\u0131k, \u015fapkam\u0131z\u0131 takt\u0131k d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131k; yine v\u00fccudumuzun a\u00e7\u0131kta kalan yerleri varsa g\u00fcne\u015f kremi s\u00fcr\u00fclmesini \u00f6neriyoruz.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.
\n“Yaz Aylar\u0131nda Yorucu Egzersizlerden Ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z.”
\nS\u0131cak havalarda yap\u0131lan egzersiz konusunda a\u00e7\u0131klamalarda bulunan Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201cEgzersiz yapmak insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok gerekli bir davran\u0131\u015f. Bunu \u00f6z\u00fcmseyip her insan, gerek \u00e7ocukluk gerek yeti\u015fkinlik gerek ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminde d\u00fczenli olarak egzersiz yapmal\u0131. Egzersiz yaparken dikkat edece\u011fimiz konular ise \u015funlar: \u00d6ncelikle 10.00 ile 16.00 saatleri aras\u0131nda egzersiz yapmayal\u0131m. M\u00fcmk\u00fcn mertebe, g\u00fcn bat\u0131m\u0131na yak\u0131n ya da g\u00fcn do\u011fumu ve hemen sonras\u0131nda egzersiz yapabiliriz. Egzersiz yapmadan \u00f6nce ne tam tok ne de tam a\u00e7 olmal\u0131y\u0131z. Yorucu egzersizlerden ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Ve daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi s\u0131v\u0131 takviyesini yerine getirmeliyiz. Bol su i\u00e7meliyiz.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
“Kapitalizmin \u00dcretim T\u00fcketim \u0130li\u015fkileri, Atmosferde Ozon Tabakas\u0131n\u0131 Y\u0131prat\u0131c\u0131 Bir \u00d6zellik Yaratt\u0131.”
\nG\u00fcne\u015fe do\u011frudan maruz kalmam\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerindeki etkilerine de\u011finen Prof. Dr. \u015ea\u015fmaz, \u201cG\u00fcne\u015f bizim ya\u015fam kayna\u011f\u0131m\u0131z ama g\u00fcne\u015ften gelen zararl\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar da var. D\u00fcnyada son 100 y\u0131lda sanayi \u00e7ok \u00f6nemli yerlere geldi. Kapitalizmin \u00fcretim t\u00fcketim ili\u015fkileri, atmosferde ozon tabakas\u0131n\u0131 y\u0131prat\u0131c\u0131 bir \u00f6zellik yaratt\u0131. Yani g\u00fcne\u015ften daha fazla zararl\u0131 \u0131\u015f\u0131n geliyor yaz aylar\u0131nda ve yaz aylar\u0131nda da g\u00fcne\u015fin dik oldu\u011fu saatlerde \u00e7ok fazla zararl\u0131 ultraviyole \u0131\u015f\u0131nlar geliyor. Bu \u0131\u015f\u0131nlar cilt kanserlerini art\u0131r\u0131yor ve g\u00f6zde kal\u0131c\u0131 g\u00f6rme kusurlar\u0131 olu\u015fturabiliyor. Bunu dikkate alarak g\u00fcne\u015fin dik oldu\u011fu saatlerde olabildi\u011fince g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131z. E\u011fer \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekiyorsa \u015fapkam\u0131z\u0131 ve g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc takarak \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z. Yine rahat ferah elbiseler giyecek, a\u00e7\u0131kta kalan v\u00fccut b\u00f6lgelerine g\u00fcne\u015f kremi s\u00fcrece\u011fiz. G\u00fcne\u015f kremini g\u00fcne\u015fe \u00e7\u0131kmadan 2 saat \u00f6nce s\u00fcrmemiz gerekiyor. G\u00fcne\u015f kremlerinin koruyuculuk s\u00fcresi 2 saat.\u201d dedi.
\n“Seyahat \u00d6ncesinde Yorgun Olmamam\u0131z ve \u0130yi Dinlenmemiz Gerekiyor.”
\nS\u0131cak havalarda yap\u0131lan seyahatlerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerindeki etkileri hakk\u0131nda da a\u00e7\u0131klamalar yapan Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201cUzun yolculuklarda s\u0131cak havalardan olabildi\u011fince ka\u00e7\u0131nmak laz\u0131m. Yani seyahat ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ise seyahat \u00f6ncesinde yorgun olmamam\u0131z ve iyi dinlenmemiz gerekiyor. T\u0131ka basa yemek yiyip yola \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131z. Uzun s\u00fcre ara\u00e7 kullanmamal\u0131 ve s\u0131k aral\u0131klarla mola vermeliyiz. G\u00fcne\u015fin dik oldu\u011fu saatlerde m\u00fcmk\u00fcn mertebe yolculuk yapmamal\u0131y\u0131z. Bu durum kaza riskini art\u0131rabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem s\u0131cak havan\u0131n insan \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bir sedatif etki hem de yemek yedikten sonra sindirim faaliyeti, kan \u015fekerinin y\u00fckselmesi ve d\u00fc\u015fmesine ba\u011fl\u0131 sorunlar ya\u015fayabiliriz. Yol boyunca s\u0131v\u0131 t\u00fcketip, meyve yiyebiliriz. Benim arac\u0131m klimal\u0131, klimas\u0131n\u0131 yakar\u0131m, basar gaza giderim; bu sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayabilir, kaza riskini de art\u0131rabilir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.
\n“\u00c7ocuklar Yaz Aylar\u0131nda Rahat Elbiseler Giymeli ve A\u00e7\u0131kta Kalan V\u00fccut B\u00f6lgelerini \u00d6nerilen G\u00fcne\u015f Kremlerinden S\u00fcrmeleri Gerekir.”
\n\u00c7ocuklar\u0131n s\u0131cak havalarda sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyabilmeleri i\u00e7in neler yapmalar\u0131 gerekti\u011fi konusuna da de\u011finen Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201c\u00c7ocuklar, b\u00fcy\u00fcklerin \u00f6nerdi\u011fi tutum davran\u0131\u015flar \u00e7er\u00e7evesinde hareket etmelidir. Onlar\u0131n deneyimleri azd\u0131r. \u00d6zellikle 10.00 ile 16.00 saatleri direkt g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalmamal\u0131d\u0131rlar. Havuza ve denize de bu saatlerde girmemeleri gerekir. Rahat elbise giymeli ve a\u00e7\u0131kta kalan v\u00fccut b\u00f6lgelerini \u00f6nerilen g\u00fcne\u015f kremlerinden s\u00fcrmeliler. Onlara yeti\u015fkinler i\u00e7in \u00f6nerilen g\u00fcne\u015f kremleri uygun olmayabilir. \u015eapka takmalar\u0131, g\u00f6lgelik ve serin yerlerde bulunmalar\u0131, s\u0131v\u0131 ve meyve t\u00fcketmeleri; daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi \u00e7ocuklar i\u00e7in de ge\u00e7erli. \u015eekerli ve gazl\u0131 i\u00e7eceklerden uzak durmalar\u0131 gerekiyor.\u201d dedi.
\n“Ya\u015fl\u0131lar\u0131n S\u0131ca\u011fa Kar\u015f\u0131 Olan Toleranslar\u0131 ve V\u00fccudun Kendi S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Ayarlayan Mekanizmalar\u0131 Zay\u0131ft\u0131r.”
\nYa\u015fl\u0131lar\u0131n s\u0131caktan korunmak ad\u0131na neler yapmalar\u0131 gerekti\u011fi konusunda da a\u00e7\u0131klamalar yapan Prof. Dr. \u015ea\u015fmaz, \u201cYa\u015fl\u0131 insanlar\u0131n ya\u015fl\u0131l\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, art\u0131k s\u0131ca\u011fa kar\u015f\u0131 olan toleranslar\u0131 ve veya v\u00fccudun kendi s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayarlayan mekanizmalar\u0131 zay\u0131ft\u0131r. Bir insan ya\u015fland\u0131k\u00e7a beyin merkezindeki uyum adaptasyonu yani o s\u0131ca\u011f\u0131 ayarlama dengeleme fonksiyonu zay\u0131flamaktad\u0131r. Yine ya\u015fl\u0131 insanlarda hipertansiyon, diyabet, osteoporoz ya da ba\u015fka kronik hastal\u0131klar ve solunum sitemi hastal\u0131klar\u0131 olabilmektedir. Bunlar ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n s\u0131ca\u011fa kar\u015f\u0131 olan tolerans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmekte ve uyumunu zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Yine genel ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde giyimlerine dikkat etmeleri, ayn\u0131 saatler aral\u0131\u011f\u0131nda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamalar\u0131, \u015fapka ve g\u00f6zl\u00fck kullanmalar\u0131 gerekir. Olabildi\u011fince havaland\u0131rmas\u0131 iyi, serin ve g\u00f6lgelik yerlerde zaman ge\u00e7irmelidirler. Yine s\u0131v\u0131 t\u00fcketimine \u00e7ok \u00f6zen g\u00f6stermeleri ve yanlar\u0131nda i\u00e7mek \u00fczere su bulundurmalar\u0131 gerekir. Bolca meyve sebze t\u00fcketmeli ve hafif yemekler yemelidirler. Di\u011fer zamanlarda oldu\u011fu gibi ila\u00e7 t\u00fcketimine de dikkat etmeleri gerekir.\u201d ifadelerini kulland\u0131.
\n“S\u0131cak \u00c7arpmas\u0131 V\u00fccutta Y\u0131k\u0131c\u0131 Etki Yaratmakta ve V\u00fccut Kendi S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcrememektedir.”
\n\u00c7ok s\u0131cak zamanlarda ya\u015fanabilen g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131 hakk\u0131nda da bir uzman olarak g\u00f6r\u00fc\u015flerini belirten Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201cG\u00fcne\u015f ya da s\u0131cak \u00e7arpmas\u0131ndan \u00f6nce s\u0131cak bitkinli\u011finden bahsetmek isterim. \u00c7\u00fcnk\u00fc ikisi farkl\u0131 farkl\u0131 \u015feyler. K\u0131sa bir s\u00fcre g\u00fcne\u015fe ya da s\u0131ca\u011fa maruz kalan insanlar su ve elektrolit tuz kayb\u0131 ya\u015fayabilirler. V\u00fccutta e\u011fer bunlar yerine konulmazsa, bir bitkinlik bir halsizlik bir yorgunluk hissi olu\u015fabilir. Biz buna \u2018s\u0131cak bitkinli\u011fi\u2019 diyoruz. Bu durumda ki\u015finin bilinci a\u00e7\u0131kt\u0131r fakat kendini bitkin hisseder. Bu durumda ki\u015fi hemen serin g\u00f6lgelik bir yere ge\u00e7meli, hemen s\u0131v\u0131 almal\u0131, hatta aya\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rarak bir yerde uzanmal\u0131 ve s\u0131v\u0131 takviyesi almal\u0131d\u0131r. E\u011fer v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa, giysilerini gev\u015fetip, \u0131slak bir bezle g\u00f6\u011fs\u00fcne bacaklar\u0131na so\u011fuk pansuman yapmal\u0131d\u0131r. Ama burada en \u00f6nemli konu, ki\u015finin serin g\u00f6lgelik bir yere ge\u00e7mesidir. Ki\u015fi e\u011fer uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fe ya da s\u0131ca\u011fa maruz kalm\u0131\u015fsa, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 su ve elektrolit tuz kayb\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kendi v\u00fccut fonksiyonlar\u0131n\u0131 yapamaz hale gelebilir. Biz buna g\u00fcne\u015f ya da \u2018s\u0131cak \u00e7arpmas\u0131\u2019 diyoruz. S\u0131cak \u00e7arpmas\u0131 daha \u00e7ok ya\u015fl\u0131 ki\u015filerde ve insan\u0131n beyin sap\u0131nda bulunan merkezin g\u00f6revini yapamad\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerde ya\u015fan\u0131r. B\u00f6yle bir durumda v\u00fccut a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nmakta ve v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 39-40 derecelere \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. B\u00f6ylece bu durum v\u00fccutta y\u0131k\u0131c\u0131 etki yaratmakta ve v\u00fccut kendi s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrememektedir. Buna ba\u011fl\u0131 olarak ki\u015fide v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 artar, dokularda sinir sisteminde ve organlarda hasar olu\u015fmaya ba\u015flar. Bilincin bulan\u0131kla\u015fmas\u0131 ve komaya kadar, hatta \u00f6l\u00fcme kadar gidebilir. Ki\u015fi bu acil durumda tedavi edilse bile kal\u0131c\u0131 hasarlar olu\u015fabilir. Bu durumda ki\u015fi hemen serin g\u00f6lgelik bir yere \u00e7ekilerek so\u011fuk pansuman yap\u0131lmal\u0131, bilinci a\u00e7\u0131ksa su verilmeli ve zaman kaybetmeden 112 aranmal\u0131d\u0131r.\u201d dedi.
\n“\u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin Web Sayfas\u0131nda Yer Alan Mavi Bayrakl\u0131 Plajlar\u0131 Tercih Etmeliyiz.”
\nSon olarak s\u0131cak havalarda havuz, deniz veya g\u00f6l gibi su kaynaklar\u0131ndan faydalan\u0131rken nelere dikkat etmemiz gerekti\u011fi konular\u0131na da de\u011finen Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz, \u201cDo\u011fal olarak s\u0131cak havalar hepimizin suya girmek istedi\u011fimiz havalard\u0131r. \u00d6ncelikle serinlemek amac\u0131yla girece\u011fimiz suyun g\u00fcvenli olmas\u0131 gerekiyor. Ve g\u00fcne\u015fin dik oldu\u011fu saatlerde suya girmemeliyiz. Bu durum sadece s\u0131cak \u00e7arpmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir. Denizlerimiz biliyorsunuz pek \u00e7ok yerde kirletiliyor. Onun i\u00e7in \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin web sayfas\u0131nda yer alan mavi bayrakl\u0131 plajlar\u0131 tercih etmeliyiz. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fehir olan Mersin bu konuda \u00e7ok \u015fansl\u0131. Mersin\u2019de bir\u00e7ok mavi bayrakl\u0131 plaj var. Tatl\u0131 sular bizim i\u00e7in riskli sulard\u0131r. Havuzlara de\u011finecek olursak d\u00fczenli temizli\u011fi yap\u0131lan, klor ve filtrasyon d\u00fczeyi yeterli derecede olan havuzlara girilebilir. Onun d\u0131\u015f\u0131nda do\u011fada durgun sular ve akarsular tehlikelidir. En tehlikelisi durgun sulard\u0131r. Buralar\u0131 hayvanlar\u0131n tercih etmesi kirletir. Buralara girmemiz sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok tehlikelidir. Pek \u00e7ok bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k kayna\u011f\u0131 olu\u015fturabilir. Akarsular, hem bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k hem de kaza risk a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek riskli yerlerdir. \u00d6nerilen saatlerde, g\u00fcne\u015f kremi kullanarak g\u00fcvenli denilebilecek yerlerde serinleyebiliriz.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dcniversitemiz T\u0131p Fak\u00fcltesi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Anabilim Dal\u0131 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Caferi Tayyar \u015ea\u015fmaz ile son g\u00fcnlerde olduk\u00e7a artan s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve bu s\u0131cakl\u0131klar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za olan etkilerini konu\u015ftuk. D\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26944,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26943"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26943"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26943\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26945,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26943\/revisions\/26945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}