Hacettepe \u00dcniversitesi N\u00fckleer Enerji M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u015eule Erg\u00fcn, Akkuyu NGS ile n\u00fckleer enerji kullanan \u00fclkeler aras\u0131na girmeye haz\u0131rlanan T\u00fcrkiye\u2019nin enerjide gelecek stratejilerini de\u011ferlendirdi. Bu stratejiler i\u00e7inde yer alan \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin in\u015fas\u0131\u201d konusuna de\u011finen Erg\u00fcn, \u201cBilinen n\u00fckleer santral in\u015faat anlay\u0131\u015f\u0131na yeni bir soluk getiren k\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin (SMR) T\u00fcrkiye\u2019nin enerji karmas\u0131na kat\u0131lmas\u0131 yarar sa\u011flayacakt\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.
\nEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 2050 y\u0131l\u0131na kadar T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fckleer kapasitesini 20 gigavat\u2019\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131karma hedefi, Rusya Devlet N\u00fckleer Enerji Kurulu\u015fu Rosatom taraf\u0131ndan Mersin\u2019de in\u015fas\u0131 devam eden Akkuyu NGS\u2019ye ek olarak yeni n\u00fckleer santrallerin in\u015fas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Bu kapsamda Sinop ve Trakya\u2019da kurulmas\u0131 planlanan n\u00fckleer santrallerin yan\u0131nda SMR olarak adland\u0131r\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin kurulumu i\u00e7in de harekete ge\u00e7ildi. Erg\u00fcn elektrik ihtiyac\u0131n\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck n\u00fckleer santrallerden kar\u015f\u0131lanmas\u0131na ek olarak SMR\u2019lere de y\u00f6nelmenin makul bir se\u00e7enek oldu\u011funu belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler reakt\u00f6rler dedi\u011fimiz zaman asl\u0131nda g\u00fc\u00e7leri \u015fu anda ticari olarak i\u015fletilmekte olan bir\u00e7ok n\u00fckleer santrale g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fcce sahip olanlar\u0131 kastediyoruz. SMR olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fckleer reakt\u00f6rler 300 megawatt civar\u0131nda elektrik \u00fcretebiliyor. Mod\u00fcler olmalar\u0131 ise iki ayr\u0131 \u00f6zelliklerine dayan\u0131yor. Bu \u00f6zelliklerden biri mod\u00fcller olarak bir sahaya kolayca kurulabilmeleri, bir di\u011feri de ihtiya\u00e7 olduk\u00e7a yine reakt\u00f6r mod\u00fcl\u00fc eklenmesine olanak tan\u0131malar\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bu reakt\u00f6rlerin kurulumlar\u0131 kolay ve elektrik ihtiyac\u0131 artt\u0131k\u00e7a kapasiteleri kolayl\u0131kla art\u0131r\u0131labiliyor. Eklenecek k\u0131s\u0131m tamamen fabrikada \u00fcretilip, montajlan\u0131p sahaya getirilebiliyor ve ayn\u0131 bir lego gibi birle\u015ftirilerek in\u015fa edilebiliyor. Bu da in\u015faat s\u00fcresini k\u0131saltt\u0131\u011f\u0131ndan SMR\u2019lar\u0131 cazip k\u0131l\u0131yor.\u201d
\n\u201cRusya\u2019da heyecan verici \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor\u201d
\nSMR in\u015fas\u0131nda yer se\u00e7iminden ekonomik analize ve g\u00fcvenli\u011fe kadar dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken pek \u00e7ok husus oldu\u011funu s\u00f6yleyen Erg\u00fcn, bu konuda d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck bir deneyim kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Erg\u00fcn, \u201cSMR konusunda \u00f6rne\u011fin Rusya Federasyonu\u2019nda \u00e7ok heyecan verici \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor. Rusya Devlet N\u00fckleer Enerji Kurulu\u015fu Rosatom taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve d\u00fcnyan\u0131n en zor co\u011frafyalar\u0131ndan biri olan Yakutistan\u2019da in\u015fa edilen kara tabanl\u0131 SMR bunlardan biri. Gemi tasar\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan su so\u011futmal\u0131 n\u00fckleer bir reakt\u00f6r olan RITM-200N kullan\u0131larak in\u015fa edilen bu SMR, Sibirya\u2019n\u0131n uzak b\u00f6lgesindeki madenlere elektrik verilmesini sa\u011flayacak olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Yine Rosatom taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve d\u00fcnyan\u0131n denizde konu\u015fland\u0131r\u0131labilen tek SMR\u2019si olan Akademik Lomonosov da n\u00fckleer enerji teknolojisinin yeni ve esnek uygulama alanlar\u0131ndan birini temsil ediyor. Akademik Lomonosov, Rusya\u2019n\u0131n kuzey do\u011fudaki uzak b\u00f6lgelerine enerji sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
\u00d6zellikle de kur\u015fun so\u011futmal\u0131 reakt\u00f6rler en dikkat \u00e7eken SMR\u2019ler aras\u0131nda bulunuyor. T\u00fcrkiye\u2019nin de bunu yak\u0131ndan takip edebilecek kapasitesi var. Bir akademisyen olarak benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm, yeni nesil s\u0131nanmam\u0131\u015f teknolojiler yerine k\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin teknolojilerinin de bilinen s\u0131nanm\u0131\u015f hafif sulu reakt\u00f6rlere dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir. Elbette bunu k\u0131sa vade i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum. Uzun vadede T\u00fcrkiye\u2019nin de bununla ilgili ara\u015ft\u0131r\u0131lmalara ortak olmas\u0131 ya da ara\u015ft\u0131rma projelerini desteklemesi ve \u00fclkemize \u00f6zg\u00fc yeni nesil, yeni teknoloji k\u00fc\u00e7\u00fck mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin tasar\u0131mlar\u0131n\u0131n desteklenmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
SMR Kanunu geliyor
\nEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de SMR teknolojisini kullanmak ve uygulamak i\u00e7in mevzuat\u0131n gereklerini de yerine getirme konusunda da \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flayacak. Bakan Alparslan Bayraktar \u201cSMR Kanunu\u201d olarak adland\u0131r\u0131lacak yeni bir kanun i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu. T\u00fcrkiye Enerji Stratejileri ve Politikalar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Merkezi (TESPAM) Ba\u015fkan\u0131 O\u011fuzhan Akyener bu konuda, \u201cT\u00fcrkiye bu ba\u011flamdaki uluslararas\u0131 trendleri \u00e7ok iyi takip etti\u011fi i\u00e7in \u015fimdiden i\u015fin mevzuatlar\u0131 hukuki boyutu, kanun teklifi bu ba\u011flamdaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 h\u0131zland\u0131rmaya ba\u015flam\u0131\u015f durumda. Buradan \u015funu anlayabiliriz ki T\u00fcrkiye gelece\u011fi iyi okuyor. Bu ba\u011flamda olu\u015fturulacak mevzuat sistemi, T\u00fcrkiye\u2019nin mikro reakt\u00f6rler noktas\u0131nda da daha rahat ad\u0131mlar atmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r\u201d yorumunu yapt\u0131.
\nAkyener SMR teknolojisi ve T\u00fcrkiye\u2019nin bu konudaki hamleleri konusunda, \u201cD\u00fcnyada Rusya, ABD ve \u00c7in gibi \u00fclkelerde SMR teknolojisiyle ilgili pek \u00e7ok yeni \u00e7al\u0131\u015fma bulunuyor. T\u00fcrkiye bu teknolojiklerin hepsini yak\u0131ndan takip ediyor en uygun SMR teknolojisine sahip \u00fclke ile bu i\u015f birli\u011fini k\u0131sa s\u00fcrede hayata ge\u00e7irmeyi hedefliyor. \u0130lerleyen zamanlarda T\u00fcrkiye\u2019nin bu ba\u011flamda \u00f6nemli bir pazar olaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u015fimdi at\u0131lacak ad\u0131mlar\u0131n ileride bu teknolojilerin T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretilebilmesi i\u00e7in \u00f6nemli ad\u0131mlar olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u201cN\u00fckleersiz ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hayaldir\u201d
\nTESPAM Ba\u015fkan\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fckleere olan ihtiyac\u0131 konusunda ise \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cT\u00fcrkiye, d\u00fcnyada n\u00fckleer reakt\u00f6rlerin in\u015fas\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llardan bu yana n\u00fckleer enerji konusunu en yak\u0131ndan takip eden \u00fclkelerden bir tanesidir. Fakat ba\u015fta bu teknolojiye sahip olan \u00fclkelerin T\u00fcrkiye ile bu teknolojiyi payla\u015fmak istememelerinden, sonras\u0131nda da farkl\u0131 politik engellemelerden dolay\u0131 T\u00fcrkiye n\u00fckleer enerji kullanan \u00fclkeler aras\u0131na girmeyi ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131. N\u00fckleer enerji art\u0131k Akkuyu NGS\u2019de de kullan\u0131lan ve 3+ nesil denilen yeni teknolojilerin de devreye girmesiyle son derece g\u00fcvenli bir enerji kayna\u011f\u0131 haline gelmi\u015ftir. D\u00fcnya i\u00e7in n\u00fckleerin olmad\u0131\u011f\u0131 bir ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltma kesinlikle bir hayaldir. Elbette ayn\u0131 \u015fey T\u00fcrkiye i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. T\u00fcrkiye\u2019nin net s\u0131f\u0131r emisyonu i\u00e7eren 2053 hedeflerine de n\u00fckleersiz ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmemektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fcmesi ve g\u00fc\u00e7lenmesi ile alakal\u0131 beklentilere T\u00fcrkiye\u2019nin karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltma hedeflerini ekledi\u011fimizde T\u00fcrkiye i\u00e7in n\u00fckleer vazge\u00e7ilmez bir enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bizim TESPAM olarak 2123 y\u0131l\u0131na dair yani Cumhuriyet\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u00fcz y\u0131l\u0131nda bu ba\u011flamda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar ve projeksiyonlar bulunuyor. Bu ba\u011flamda bizim \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla elektrikte n\u00fckleer T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli enerji kayna\u011f\u0131 haline gelecektir. Elektrik \u00fcretimi noktas\u0131nda n\u00fckleer birinci s\u0131ray\u0131 alacak, ikinci s\u0131ray\u0131 bizim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar\u0131yla r\u00fczg\u00e2r izleyecektir. B\u00f6yle bir denklemde T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 100 y\u0131l i\u00e7erisinde Akkuyu NGS gibi 9 tane daha n\u00fckleer santrali devreye almas\u0131 gerekmektedir. Toplamda 10 n\u00fckleer santralin varl\u0131\u011f\u0131 ise 100 y\u0131l sonra n\u00fckleerlerden elektrik kapasitesinin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 45\u2019ini kar\u015f\u0131layabilecektir. Kalan y\u00fczde 55\u2019lik oran\u0131 kar\u015f\u0131lama konusunda ise \u00f6ncelikle SMR\u2019lere ve mikro \u00f6l\u00e7ekli reakt\u00f6rlere ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu tabloda bile SMR ve mikro teknolojiler konvasiyonel n\u00fckleeri ge\u00e7ebilecektir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hacettepe \u00dcniversitesi N\u00fckleer Enerji M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u015eule Erg\u00fcn, Akkuyu NGS ile n\u00fckleer enerji kullanan \u00fclkeler aras\u0131na girmeye haz\u0131rlanan T\u00fcrkiye\u2019nin enerjide gelecek stratejilerini de\u011ferlendirdi. Bu stratejiler i\u00e7inde … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,2,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30899"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30899"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30901,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30899\/revisions\/30901"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}