Mu\u011fla S\u0131tk\u0131 Ko\u00e7man \u00dcniversitesi \u00c7evresel Sorunlar Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Ahmet Demirak, k\u00fcresel \u00e7apta iklim krizi ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131na kapsaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler aran\u0131rken, n\u00fckleer teknolojilerin \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi esas alan tar\u0131msal ekolojiyle entegre edilmesinin hem enerji g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 hem de do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131na katk\u0131 sunaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.
\nBiyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 ve tar\u0131msal ekolojiye ge\u00e7i\u015fin sa\u011flanmas\u0131 noktas\u0131nda n\u00fckleer teknolojilerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Demirak, \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin gelecek \u00e7evresel, tar\u0131msal ve ekonomik hedeflerine ula\u015fmas\u0131nda, n\u00fckleer teknolojiler ile tar\u0131msal ekolojiyi bir araya getiren bir vizyon benimsemesi kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yor\u201d dedi.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin 12. Kalk\u0131nma Plan\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m ve enerji g\u00fcvenli\u011fini entegre ediyor
\nT\u00fcrkiye\u2019nin 12. Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019n\u0131n, \u00e7evre dostu tar\u0131msal uygulamalarla tar\u0131msal ekolojiye ge\u00e7i\u015fi h\u0131zland\u0131rmay\u0131 ve ayn\u0131 zamanda enerji g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in n\u00fckleer enerji kapasitesini art\u0131rmay\u0131 hedefledi\u011fini vurgulayan Prof. Dr. Demirak, bu plan\u0131n tar\u0131m ve enerji sekt\u00f6rlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik vizyonu do\u011frultusunda entegre eden yenilik\u00e7i bir yakla\u015f\u0131m sundu\u011funu ifade etti.
\n\u201cN\u00fckleer enerji merkezi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d
\nN\u00fckleer teknolojilerin tar\u0131msal ekoloji ile entegrasyonunun, T\u00fcrkiye\u2019nin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma vizyonunun temel ta\u015flar\u0131ndan biri olmas\u0131 gerekti\u011fini belirten Prof. Dr. Ahmet Demirak, \u201cBu vizyon yaln\u0131zca enerji g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmakla kalmayacak, ayn\u0131 zamanda hava kalitesinin iyile\u015ftirilmesine, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131na ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na da katk\u0131da bulunacakt\u0131r\u201d dedi.
\nFosil yak\u0131tlardan kaynaklanan hava kirlili\u011finin, asit ya\u011fmurlar\u0131 ve toprak asitle\u015fmesi gibi etkilerle k\u00fcresel ekosisteme ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine ciddi zarar verdi\u011fine dikkat \u00e7eken Demirak, \u201cN\u00fckleer enerji bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde kilit bir rol oynuyor. N\u00fckleer enerji, kilovat saat ba\u015f\u0131na yaln\u0131zca 15 gram CO\u2082 emisyonu ile fosil yak\u0131tlar\u0131n neden oldu\u011fu y\u00fcksek emisyonlar\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalt\u0131yor. Bu oran k\u00f6m\u00fcr i\u00e7in 800-1.000 gram, petrol i\u00e7in 600-900 gram, do\u011fal gaz i\u00e7in 400-500 gram, g\u00fcne\u015f enerjisi i\u00e7in 30-50 gram, r\u00fczg\u00e2r enerjisi i\u00e7in 10-20 gram ve hidroelektrik i\u00e7in 10-30 gram seviyelerinde\u201d bilgisini payla\u015ft\u0131. Bu do\u011frultuda, n\u00fckleer enerjinin fosil yak\u0131t kaynakl\u0131 kirlili\u011fi azaltmada, iklim ko\u015fullar\u0131n\u0131 dengelemekte, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir arazi kullan\u0131m\u0131n\u0131 desteklemekte ve biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi koruyarak tar\u0131msal ekolojiye ge\u00e7i\u015fi kolayla\u015ft\u0131rmada en kritik enerji kaynaklar\u0131ndan biri oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.
\n\u201cN\u00fckleer teknolojilerin tar\u0131msal ekolojiye katk\u0131s\u0131 bilimsel bir ger\u00e7ek\u201d
\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m ve ekosistemlerin korunmas\u0131nda n\u00fckleer teknolojilerin oynad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli rol\u00fc vurgulayan Prof. Dr. Demirak, \u201cTar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmenin en yenilik\u00e7i yollar\u0131ndan biri n\u00fckleer teknolojilerin kullan\u0131m\u0131d\u0131r. \u0130zotop veya radyasyon tekniklerinin tar\u0131mda kullan\u0131m\u0131, zararl\u0131lar\u0131n ve hastal\u0131klar\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na, \u00fcr\u00fcn verimlili\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131na, toprak ve su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc (FAO) ve Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131 (IAEA), bu alandaki bilgi birikimlerini 50 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir geli\u015ftirmektedir\u201d ifadelerini kulland\u0131.
\nN\u00fckleer teknolojilerin kullan\u0131m\u0131yla fosil yak\u0131tlar\u0131n neden oldu\u011fu hava ve su kirlili\u011finin yan\u0131 s\u0131ra toprak ve bitkiler \u00fczerindeki zararl\u0131 etkilerin de ortadan kald\u0131r\u0131labilece\u011fini belirten Demirak, \u201cN\u00fckleer teknolojilerin tar\u0131msal ekolojiye ge\u00e7i\u015fteki rol\u00fc, bilimsel olarak kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir ger\u00e7ektir. Yenilik\u00e7i ve g\u00fcvenli y\u00f6ntemleri, bu \u00f6nemli sekt\u00f6re somut faydalar sunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Steril B\u00f6cek Tekni\u011fi (SIT) gibi n\u00fckleer teknikler sayesinde, tar\u0131msal \u00fcretimde kimyasal b\u00f6cek ila\u00e7lar\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmadan zararl\u0131lar kontrol alt\u0131na al\u0131nabilir ve n\u00fckleer tabanl\u0131 g\u0131da \u0131\u015f\u0131nlama y\u00f6ntemleriyle g\u0131da israf\u0131 azalt\u0131labilir. Ayr\u0131ca, n\u00fckleer teknolojilerle yap\u0131lan bitki \u0131slah \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine daha iyi uyum sa\u011flayabilen yeni t\u00fcrlerin geli\u015ftirilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r\u201d dedi.
\nBu teknolojinin ba\u015far\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6rneklere de de\u011finen Prof. Dr. Demirak, \u201c\u00d6zellikle b\u00f6cek \u0131\u015f\u0131nlama teknolojisinin 1950\u2019lerin sonlar\u0131ndan itibaren geli\u015ftirilerek bir\u00e7ok \u00fclkede hastal\u0131k ta\u015f\u0131yan vekt\u00f6rlerin kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. \u00d6rne\u011fin, ge\u00e7en y\u0131l Bolivya’da Rosatom\u2019un in\u015fa etti\u011fi N\u00fckleer Ara\u015ft\u0131rma ve Teknoloji Merkezi\u2019ne ba\u011fl\u0131 \u00c7ok Ama\u00e7l\u0131 I\u015f\u0131nlama Merkezi\u2019nde sar\u0131 humma ta\u015f\u0131yan sivrisineklerle m\u00fccadelede gama \u0131\u015f\u0131nlama teknolojisi kullan\u0131ld\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc teknoloji; tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin raf \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmak, \u00fcr\u00fcn verimlili\u011fini art\u0131rmak ve sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde t\u0131bbi cihazlar\u0131 sterilize etmek gibi geni\u015f bir kullan\u0131m alan\u0131na sahiptir\u201d diye konu\u015ftu.
\n\u201c12. Kalk\u0131nma Plan\u0131, n\u00fckleer teknolojiler ile tar\u0131msal ekolojiyi entegre eden bir vizyon sunuyor\u201d
\nTar\u0131msal ekolojinin, ekolojik ilkeleri tar\u0131msal uygulamalarla birle\u015ftiren yenilik\u00e7i bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. Demirak, T\u00fcrkiye\u2019nin bu alandaki hedeflerinin n\u00fckleer teknolojilerin deste\u011fiyle daha ula\u015f\u0131labilir hale geldi\u011fini belirterek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin 12. Kalk\u0131nma Plan\u0131\u2019nda temel hedeflerden biri, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcndeki sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak amac\u0131yla \u00e7evre dostu tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, 2022 y\u0131l\u0131n\u0131n mart ay\u0131nda D\u00fcnya Bankas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019ye iklim dostu tar\u0131m teknolojilerini ve uygulamalar\u0131n\u0131 te\u015fvik eden projeleri desteklemek i\u00e7in 341,27 milyon dolarl\u0131k kredi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.\u201d
\nT\u00fcrkiye\u2019nin enerji portf\u00f6y\u00fcnde n\u00fckleer enerjinin yer almas\u0131n\u0131 ve n\u00fckleer teknolojilerin yerelle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini \u00f6ng\u00f6ren ayn\u0131 kalk\u0131nma plan\u0131na de\u011finen Demirak, \u201cBu kapsamda, Akkuyu N\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santrali\u2019ne ek olarak Sinop ve Trakya\u2019da yeni n\u00fckleer santral projeleri ile enerji kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hedeflenmektedir\u201d dedi.
\nBu kapsaml\u0131 stratejinin, T\u00fcrkiye\u2019nin enerji ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir model sunabilece\u011fini vurgulayan Demirak, n\u00fckleer teknolojilerin agroekolojiyle entegrasyonunun geni\u015f \u00e7apta olumlu etkiler yaratabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mu\u011fla S\u0131tk\u0131 Ko\u00e7man \u00dcniversitesi \u00c7evresel Sorunlar Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Ahmet Demirak, k\u00fcresel \u00e7apta iklim krizi ve g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131na kapsaml\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler aran\u0131rken, n\u00fckleer teknolojilerin \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":34437,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1,2,3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34436"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34436"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34438,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34436\/revisions\/34438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}