Mersin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131 Ekonomi Dan\u0131\u015fman\u0131, Ekonomist Prof. Dr. Sadi Uzuno\u011flu, T\u00fcrkiye\u2019nin yepyeni bir ekonomik d\u00fczen i\u00e7ine girdi\u011fini belirterek, bu d\u00f6nemde firmalar\u0131n ayakta kalabilmesi ad\u0131na, ihracata a\u011f\u0131rl\u0131k vermeleri, g\u00fc\u00e7 birli\u011fine gitmeleri ve mecbur kalmad\u0131k\u00e7a kredi kullanmamalar\u0131 tavsiyesinde bulundu. \u00a0
\nMersin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131 Ekonomi Dan\u0131\u015fman\u0131 Prof. Dr. Sadi Uzuno\u011flu, MTSO Meslek Komiteleri Ortak Toplant\u0131s\u0131\u2019nda Komite \u00dcyeleriyle bir araya gelerek g\u00fcncel ekonomik konular\u0131 de\u011ferlendirip, firmalar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde almalar\u0131 gereken tedbirler hakk\u0131nda bilgi verdi.
\n\u00a0
\n\u201c\u00d6ncelik \u00fcretimde\u201d<\/p>\n
Ekonomi dendi\u011finde \u00f6ncelikle \u00fcretime de\u011finmek gerekti\u011fini vurgulayan Uzuno\u011flu, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:\u00a0
\n\u201c\u00dcretiminiz azal\u0131p stoklar\u0131n\u0131z artt\u0131ysa bir sorun var demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonominizin iyiye gidip gitmedi\u011finde \u00f6nc\u00fc g\u00f6sterge stok devir h\u0131z\u0131d\u0131r. Stoklar\u0131n\u0131 \u00e7evirmekte zorlanan i\u015fletmenin nakit ak\u0131\u015f\u0131 bozulur ve finansman aray\u0131\u015f\u0131na girer. \u015eu anda finansmana eri\u015fim \u00e7ok pahal\u0131. Kredi faizleri y\u00fczde 23,5\u2019lar civar\u0131nda. Bu da nakit ak\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131 bozar. Hesaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131z maliyetlerin \u00fczerine \u00e7\u0131karak zarar edersiniz.\u201d\u00a0<\/p>\n
Son d\u00f6nemlerde ekonomide ya\u015fanan geli\u015fmeleri herkesin farkl\u0131 bir isimle de\u011ferlendirdi\u011fini hat\u0131rlat\u0131p, ister ad\u0131 kriz olsun, ister durgunluk, isterse darbo\u011faz, isimlere tak\u0131lmamak gerekti\u011fini vurgulayan Uzuno\u011flu, \u00f6nemli olan tek g\u00f6stergenin \u00fcretimdeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f oldu\u011funu vurgulad\u0131. Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn i\u015fsizlik oranlar\u0131na yans\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Uzuno\u011flu, \u201cPeki ya\u015fananlar\u0131 neden \u00e7ok fazla hissetmiyoruz?\u201d sorusunu ise \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:\u00a0
\n\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc bankalar mevcut kredilerini geri \u00e7ekmek yerine y\u00fczde 25 gibi y\u00fcksek faizlerle de olsa yeniden yap\u0131land\u0131rmaya gitti. Burada \u015firketleri ayakta tutmak \u00f6nemliydi ama sorun \u015fu ki, yeniden yap\u0131land\u0131rma kapsam\u0131nda 6 ay ya da 2 y\u0131l \u00f6deme yapamayacak olan firmalar\u0131n bu s\u00fcrenin bitiminde faaliyet gelirlerinde bir art\u0131\u015f olacak m\u0131? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kredilerin geri \u00f6denmesi i\u00e7in faaliyet gelirleri artmal\u0131. Artan konkordato talepleri engellendi, \u00e7\u00fcnk\u00fc kredileriniz yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131yor dendi. K\u0131sacas\u0131 bu yap\u0131land\u0131rma, bor\u00e7lular\u0131 k\u0131sa vadede ayakta tutsa da bor\u00e7lar\u0131n\u0131n artmas\u0131 anlam\u0131na da geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te faaliyet gelirlerinin artmas\u0131 kesin de\u011fil.\u201d
\nKapitalist sistemlerin her zaman kriz \u00fcretti\u011fini ve iyi giden bir d\u00f6nemin ard\u0131ndan mutlaka krizlerin geldi\u011fini kaydeden Sadi Uzuno\u011flu, sorunun toplumsal de\u011fi\u015fimlerin iyi analiz edilmesiyle a\u015f\u0131labilece\u011fini anlatt\u0131. 2000\u2019li y\u0131llardan itibaren k\u00f6yden kente ciddi bir g\u00f6\u00e7 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Uzuno\u011flu, \u015fu bilgileri verdi:\u00a0
\n\u201c\u015euan \u015fehirle\u015fme oran\u0131nda y\u00fczde 80\u2019e ula\u015ft\u0131k. Bu, ekonomi i\u00e7in ciddi bir oran. Kente gelen insanlar ev ald\u0131, evlerini d\u00f6\u015fedi, faizler d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc arabalar\u0131n\u0131 ald\u0131. \u015eu anda toplumun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 5 y\u0131l al\u0131\u015fveri\u015f yapmasa idare edecek e\u015fyaya sahip. O d\u00f6nemki patlamay\u0131 g\u00f6ren i\u015f insanlar\u0131 m\u00fcteahhit olmak istedi, cafe a\u00e7ay\u0131m dedi. Mevcut i\u015fletmelerinin sermayesini g\u00fc\u00e7lendirmedi. Bunun yerine banka kredisi kulland\u0131, d\u00f6vizle bor\u00e7land\u0131, paras\u0131n\u0131 sabit k\u0131ymete ba\u011flad\u0131. G\u00fczel g\u00fcnlerdi. Ama birden kur ve faizler y\u00fckseldi, sermaye de olmay\u0131nca, ne kullanaca\u011f\u0131z? Bankalar kredi vermeye istekli de\u011fil. Bu kez \u00e7ekleri, senetleri kulland\u0131k. \u00c7ek yazd\u0131k ama \u00f6deyemedik. Protestolu \u00e7ekler artt\u0131. Kendimizi toparlamam\u0131z i\u00e7in yeniden bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131 benzeri talep patlamas\u0131 ya\u015fanmal\u0131 ama ben bunun k\u0131sa vadede olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d Dengeyi bozan bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn de perakende sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Sadi Uzuno\u011flu, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kendi i\u015fini yapan esnaf ve sanatkar\u0131 bitirdi\u011fini s\u00f6yledi. \u0130lk olarak al\u0131\u015fveri\u015f y\u00f6nteminin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp, internet sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Uzuno\u011flu, ard\u0131ndan insanlar\u0131n daha uygun fiyatl\u0131 \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelmeye ba\u015flamas\u0131n\u0131n da ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 beraberinde getirdi\u011fini s\u00f6yledi. Uygun fiyatl\u0131 \u00fcr\u00fcn sat\u0131l\u0131yor diye insanlar\u0131n discount marketlere y\u00f6neldi\u011fine de\u011finen Uzuno\u011flu, \u201cSat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmesi insanlar\u0131 bu marketlere y\u00f6nlendirdi. Bu marketlerin ise kendi sat\u0131n alma kanallar\u0131 var, kendi paketleme tesisleri, lojistik te\u015fkilatlar\u0131 var. Meyve\u2013sebze hallerine ve toptanc\u0131lara u\u011framadan direk \u00fcreticiden t\u00fcketiciye \u00fcr\u00fcn sunuyorlar. Marketlerinde ekmek dahi pi\u015firmeye ba\u015flad\u0131lar. B\u00f6ylece uygun fiyatl\u0131 sat\u0131\u015f yap\u0131yorlar. \u0130nsanlar buralara y\u00f6nelince di\u011fer firmalarda daralma ba\u015flad\u0131 ve ayakta kalmakta zorlanmaya ba\u015flad\u0131lar.\u201d Bu d\u00f6nemde di\u011fer firmalar\u0131n ayakta kalabilmesi ad\u0131na ortakl\u0131k y\u00f6ntemine ba\u015fvurmas\u0131 tavsiyesinde bulunan Uzuno\u011flu, \u201cBirle\u015fin, mevcuttan daha b\u00fcy\u00fck market zincirleri kurun, ortak depolar olu\u015fturun. Ama maalesef bizim \u00fclkemizde aile \u015firketleri bile ayakta kalam\u0131yor\u201d dedi.\u00a0
\nBu d\u00f6nemde firmalar\u0131 rahatlatmak ad\u0131na kredilerin verildi\u011fini ancak bu kredilerin yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 54\u2019\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck, kurumsal firmalara gitti\u011fini kaydeden Sadi Uzuno\u011flu, bu durumun nakit s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da beraberinde getirdi\u011fini s\u00f6yledi. B\u00fcy\u00fck firmalar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kredileri kendi k\u00fc\u00e7\u00fck network\u00fcnde payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, kredinin tabana yay\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Uzuno\u011flu, al\u0131nabilecek tedbirleri ise \u015f\u00f6yle \u00f6zetledi:\u00a0
\n\u201cBu d\u00f6nemde ihracat aya\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn kuranlar ayakta kal\u0131p m\u00fccadele edebilecek. Yurti\u00e7inde proje \u00fcretenlerin k\u0131sa vadede sonu\u00e7 almas\u0131n\u0131 beklemiyorum. En az 2-3 y\u0131l i\u00e7 talepte ciddi bir art\u0131\u015f olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bir araya gelip g\u00fc\u00e7 birli\u011fine giderek ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n\u0131z. Kredilerden kurtulmal\u0131y\u0131z. Gerekirse az harcayal\u0131m ama bunu yapal\u0131m.\u201d\u00a0
\nSe\u00e7imler sonras\u0131nda kurlar\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131n da en \u00e7ok merak edilen konular aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Sadi Uzuno\u011flu, bu konuda ise \u015fu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapt\u0131:\u00a0
\n\u201cNe faiz, ne kur, ne borsa, bunlar\u0131n hepsi \u015fu anda piyasa kurallar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda fiyatlarla ger\u00e7ekle\u015fiyor. Kur sadece politik nedenle artmaz. \u015eu anda giri\u015f var. Tekrar \u00e7\u0131k\u0131\u015f ba\u015flayacak. Kur riskiniz varsa beklemeyin. Her a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte o kur yukar\u0131 gelecektir. Ama sizin bu ini\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 takip edecek zaman\u0131n\u0131z olmuyor. \u0130thalat yapt\u0131ysan\u0131z ya da d\u00f6viz \u00f6demeniz varsa \u00e7o\u011funlukla kurun y\u00fcksek oldu\u011fu d\u00f6neme yakalan\u0131yorsunuz. Kur riski almay\u0131n, \u2018hedge\u2019 edin. \u0130stikrarl\u0131, kapsay\u0131c\u0131 duru\u015fumuzu devam ettirmeliyiz. D\u00fcnyan\u0131n durumu da iyi de\u011fil. D\u00fcnya genelinde taleplerde halen daralma var ve devam ediyor. \u201d\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mersin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131 Ekonomi Dan\u0131\u015fman\u0131, Ekonomist Prof. Dr. Sadi Uzuno\u011flu, T\u00fcrkiye\u2019nin yepyeni bir ekonomik d\u00fczen i\u00e7ine girdi\u011fini belirterek, bu d\u00f6nemde firmalar\u0131n ayakta kalabilmesi ad\u0131na, ihracata a\u011f\u0131rl\u0131k vermeleri, g\u00fc\u00e7 … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3648"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3648"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3648\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3648"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3648"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3648"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}