Prof. Dr. Aynur \u00d6zge, \u00e7ocuklarda migren g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131na ve anne-babalar\u0131n bunu fark etmedi\u011fine dikkat \u00e7ekerek, aileleri uyard\u0131. Prof. \u00d6zge, “\u00c7ocu\u011fun ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131 davran\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, s\u00f6z\u00fcnde de\u011fil. \u00c7ocuklar, \u2018ba\u015f\u0131m a\u011fr\u0131yor\u2019 demezler; yapt\u0131klar\u0131 i\u015fe ara verir, bir kenara \u00e7ekilir ve cenin pozisyonu alarak b\u00fcz\u00fcl\u00fcrler.” dedi.<\/p>\n
Prof. Dr. Aynur \u00d6zge, \u00e7ocuklarda migren g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, aileleri uyard\u0131. Bir\u00e7ok ailenin \u00e7ocu\u011fundaki migreni fark etmedi\u011fine i\u015faret eden \u00d6zge, \u201c\u00c7ocuklar, \u2018ba\u015f\u0131m a\u011fr\u0131yor\u2019 demezler. \u00c7ocu\u011fun ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131 davran\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, s\u00f6z\u00fcnde de\u011fil. Gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmazsa bizi yak\u0131n gelecekte ya\u015fam kalitesi, ya\u015fam alg\u0131s\u0131, mutluluk d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck, depresif, kayg\u0131l\u0131 ve beyin fonksiyonlar\u0131 zay\u0131flam\u0131\u015f bir nesil bekliyor\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu.\u00a0<\/p>\n
\u201cD\u00fcnyada son 10 y\u0131ld\u0131r \u00f6zellikle \u00e7ocuk ve ergen ya\u015f grubundaki migren katlanarak art\u0131yor\u201d
\n\u00a0
\nN\u00f6roloji, Algoloji ve Klinik N\u00f6rofizyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Aynur \u00d6zge, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u00e7ocuklarda giderek artan migrenle ilgili \u00f6nemli bilgiler verdi. Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ve migren alan\u0131nda ulusal ve uluslararas\u0131 bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten Prof. Dr. \u00d6zge, \u00e7ocuklarda migrenin, insan var oldu\u011fu s\u00fcrece var olan bir durum oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. Ancak, bu konunun son 50 y\u0131lda d\u00fcnya t\u0131bb\u0131nda dikkati \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kriterlerinin belirlendi\u011fini ifade eden \u00d6zge, \u201cSon 30 y\u0131lda da de\u011fi\u015fen ya\u015fam \u015fekillerimizle birlikte migrenle ilgili bilgiler ve fark\u0131ndal\u0131k artmaya ba\u015flad\u0131. Art\u0131k sokakta de\u011fil, evde oynayan; ko\u015fturan, hareket eden de\u011fil, maalesef ekranlarla diyalog kuran; birbirleriyle grup oyunu, birebir temas yerine ekran \u00fczerinden ba\u011flant\u0131 kuran \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z var. T\u00fcm bunlar, migren gibi beyindeki kimyasallarla ilgili bir hastal\u0131kta s\u00fcreci olumsuz etkiliyor ve t\u00fcm bu nedenlerle t\u00fcm d\u00fcnyada son 10 y\u0131ld\u0131r \u00f6zellikle \u00e7ocuk ve ergen ya\u015f grubundaki migren katlanarak art\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n
\u201c21 ya\u015f \u00f6nemli\u201d
\n\u00a0
\nBu alanda \u00e7al\u0131\u015fan hekimler olarak bu konuya eskisinden daha \u00e7ok zaman ay\u0131rmaya, bir ekip olarak konuya yakla\u015fmaya ve \u00e7ocuklardaki migreni, m\u00fcmk\u00fcnse onlar 21 ya\u015f\u0131na gelmeden \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulayan \u00d6zge, 21 ya\u015f\u0131n \u00f6nemini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:\u00a0
\n\u201cBeynin a\u011flar\u0131n\u0131n geli\u015fim s\u00fcreci 21 ya\u015fa kadar herkesin bir parmak izi gibi \u00f6zg\u00fcn bir yap\u0131ya kavu\u015fuyor. E\u011fer bir \u00e7ocuk bu yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015ftururken o sarmal\u0131n i\u00e7erisinde migren genleri de hayli yer ald\u0131ysa ileriki zamanlarda her f\u0131rsatta o genler alevleniyor ve protein \u00fcretmeye, ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131yla \u00e7ocu\u011fun eri\u015fkin hayat\u0131nda da ya\u015fant\u0131s\u0131na girmeye ba\u015fl\u0131yor.\u201d\u00a0
\nMigren a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n, \u015fiddetli ve ki\u015filerin ya\u015fam kalitelerini bozan a\u011fr\u0131lar oldu\u011funu kaydeden \u00d6zge, a\u011fr\u0131yla beraber bulant\u0131, kusma, \u0131\u015f\u0131k, ses ve koku hassasiyeti olu\u015ftu\u011funu da s\u00f6yledi. \u00d6zge, \u201cHi\u00e7bir zaman plan yapam\u0131yorsunuz. Hafta sonu arkada\u015flar\u0131n\u0131zla bulu\u015fmak, ailenizle pikni\u011fe gitmek, tatile gitmek sizin i\u00e7in belirsiz unsurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn sabah uyanabilirsiniz ve a\u011fr\u0131n\u0131z olabilir, hi\u00e7birini yapamayabilirsiniz. \u0130\u015f ve g\u00fc\u00e7 veriminizi azaltan; dikkatinizi da\u011f\u0131tan, alg\u0131laman\u0131z\u0131, belle\u011finizi zay\u0131flatan bir unsur. Yani migren yaln\u0131zca bir ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 de\u011fil ve bu \u00e7ocuklar i\u00e7in de ge\u00e7erli. Migren yap\u0131s\u0131 itibariyle onlar\u0131n b\u00fcy\u00fcme, geli\u015fme, akademik ve sosyal ba\u015far\u0131 s\u00fcre\u00e7lerini olumsuz etkiliyor\u201d ifadelerini kulland\u0131.\u00a0<\/p>\n
\u201cMersin\u2019de ilkokul \u00e7ocuklar\u0131nda y\u00fczde 10,4, lise \u00e7a\u011f\u0131nda ise bu oran y\u00fczde 17,8\u201d
\n\u00a0
\n\u00c7ocuklarda migrenin daha \u00e7ok okul sonras\u0131 d\u00f6nemde dikkati \u00e7ekti\u011fini belirten \u00d6zge, okul \u00f6ncesi ya\u015flardaki migren oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 2-3 d\u00fczeyinde oldu\u011fu bilgisini verdi. Mersin\u2019de, ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu ekip taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015fan \u00d6zge, \u201cBu ara\u015ft\u0131rmada 5 bin 562 \u00e7ocu\u011fu bizzat muayene ettik. Bu ara\u015ft\u0131rma bize g\u00f6sterdi ki, Mersin\u2019de ilkokul \u00e7a\u011f\u0131 \u00e7ocuklarda migren s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 10,4. Yani her 10 ilkokul \u00f6\u011frencisinden birinin migreni var. Bak\u0131n ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 demiyorum; tekrarlayan ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 3\u2019e 1. Lise \u00e7a\u011f\u0131nda ise bu oran y\u00fczde 17,8; ki eri\u015fkinlerde T\u00fcrkiye ortalamas\u0131 y\u00fczde 16,4. Yani hayli y\u00fcksek bir orandan bahsediyorum. E\u011fer bu \u00e7ocuklarda okul stresi, s\u0131nav stresi, bahsetti\u011fim ya\u015fam \u015fekline ait de\u011fi\u015fiklikler, gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmazsa bizi yak\u0131n gelecekte son derece a\u011fr\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 ya\u015fam kalitesi, ya\u015fam alg\u0131s\u0131, mutluluk d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck, depresif, kayg\u0131l\u0131 ve kortikal fonksiyon dedi\u011fimiz beyin fonksiyonlar\u0131 zay\u0131flam\u0131\u015f bir nesil bekliyor. Biz de bunu hi\u00e7 istemiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm gelece\u011fimizi gen\u00e7lere emanet edece\u011fiz. O y\u00fczden bu konuda hem okullar\u0131n hem ailelerin hem de hekim arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n daha duyarl\u0131 olmalar\u0131n\u0131; bu a\u011fr\u0131lara yetirince \u00f6nem verilmesini istiyoruz\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n
\u201c\u00c7ocu\u011fun migreni eri\u015fkinden farkl\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fun ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131 davran\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, s\u00f6z\u00fcnde de\u011fil\u201d
\n\u00a0
\nProf. Dr. \u00d6zge, bu ara\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda, ailelere de form da\u011f\u0131tt\u0131klar\u0131n\u0131, migren te\u015fhisi koyduklar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n ailelerinin y\u00fczde 33,5\u2019inin bu durumun fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131n\u0131n, sorulara verdikleri \u2018benim \u00e7ocu\u011fumun ba\u015f\u0131 a\u011fr\u0131m\u0131yor\u2019 yan\u0131tlar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Migreni olan \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczde 70\u2019inin anne ya da babas\u0131n\u0131n en az birinde migren oldu\u011funa da dikkat \u00e7eken \u00d6zge, ailelerin kendi migren ataklar\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u00e7ocuktaki migreni fark edemediklerini s\u00f6yledi. \u00d6zge, \u201c\u00c7ocu\u011fun migreni eri\u015fkinden farkl\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar \u2018ba\u015f\u0131m a\u011fr\u0131yor\u2019 diye bize gelmezler. Kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 olur; \u00e7o\u011funlukla yapt\u0131klar\u0131 bir i\u015fe ara verirler. Mesela oyun oynuyor, arkada\u015flar\u0131yla dolan\u0131yor, ders \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, bilgisayarda oyun oynuyor, televizyon seyrediyorsa buna ara verir. Bir kenara \u00e7ekilir ve cenin pozisyonunda; karn\u0131na ellerini ve bacaklar\u0131n\u0131 b\u00fczer ve en fazla yar\u0131m saat-1 saat i\u00e7erisinde a\u011fr\u0131 ge\u00e7er. Hele uyursa a\u011fr\u0131s\u0131 daha h\u0131zl\u0131 ge\u00e7er. Tekrar kald\u0131\u011f\u0131 yerden hayat\u0131na devam eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc beyninde mat\u00fcrasyon dedi\u011fimiz \u015febekelerin olgunla\u015fma s\u00fcreci tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in eri\u015fkindeki gibi bir migren olmaz \u00e7ocuklarda. O y\u00fczden bizim i\u00e7in \u00e7ocu\u011fun ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131 davran\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, s\u00f6z\u00fcnde de\u011fil. Her zaman i\u00e7in biz \u00e7ocuklarda davran\u0131\u015f\u0131 s\u00f6zden daha \u00f6nde tutar\u0131z\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.\u00a0
\nAnne-babalara \u00f6nerilerde de bulunan \u00d6zge, \u201cAnne-babalar; \u00e7ocuklar\u0131n a\u011fr\u0131lar\u0131na ve davran\u0131\u015flar\u0131na daha fazla \u00f6zen g\u00f6stersinler, herhangi bir \u015fikayeti oldu\u011funda dikkate als\u0131nlar. \u00c7o\u011fu zaman da migren \u00e7ocuklarda a\u011fr\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda alerjik \u015fikayetlerle, ast\u0131m, burun hap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131, dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131, uyku bozuklu\u011fuyla \u00e7\u0131kabilir. Bu t\u00fcr durumlarda muhakkak bir uzmandan bu konuda yard\u0131m als\u0131nlar ve konuyu tam olarak netle\u015ftirinceye kadar soru sormaya, ara\u015ft\u0131rmaya ve bilgi almaya devam etsinler\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0
\nMigrenin tedavisine ili\u015fkin de bilgi veren \u00d6zge, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:\u00a0
\n\u201cMigren tedavi edilebilen bir hastal\u0131k ama k\u00fcr demiyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00fcr demek bir hastal\u0131\u011f\u0131 tamamen ortadan kald\u0131rmak demek. Migren de genlerle ilgili bir boyutu oldu\u011fu i\u00e7in uygun genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan kimselerde bu hastal\u0131k g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in k\u00fcr diyemem. Ama biz \u00e7ocuk-ergen ya\u015f grubunda a\u011fr\u0131lar\u0131 son derece seyrelten ve a\u011fr\u0131 ataklar\u0131 oldu\u011fu zaman da \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ba\u015f etmelerini sa\u011flayan \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebiliyoruz ve bununla ilgili yard\u0131mc\u0131 olabiliyoruz.\u201d\u00a0<\/p>\n
\u201c\u2018Anne yapamam, ba\u015f\u0131m \u00e7ok a\u011fr\u0131yor\u2019 kitab\u0131n\u0131 ailelere \u00f6zellikle \u00f6neriyorum\u201d
\n\u00a0
\n2014\u2019te migren hastas\u0131 \u00e7ocuklar ve ailelerine k\u0131lavuz niteli\u011finde \u2018Anne yapamam, ba\u015f\u0131m \u00e7ok a\u011fr\u0131yor\u2019 isimli bir kitap \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00d6zge, bu kitapta T\u00fcrkiye genelinde 19 akademisyenin ger\u00e7ek hasta hikayeleri ile bu hikayelere yazd\u0131klar\u0131 uzman yorumlar\u0131 bulundu\u011funu s\u00f6yledi. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, anne-babalar\u0131n anlayabilece\u011fi \u015fekilde bu kitapta anlat\u0131yoruz ve neler yapmalar\u0131 ya da yapmamalar\u0131 gerekti\u011fi konusunda da onlara somut tavsiyelerde bulunduklar\u0131n\u0131 ifade eden \u00d6zge, \u201cBu kitapla ilgili \u00e7ok g\u00fczel geri bildirimler oldu. Kitab\u0131n t\u00fcm geliri \u00c7ocuk-Ergen Ba\u015f A\u011fr\u0131s\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Fonuna gidiyor. Hi\u00e7bir yazar bu kitaptan hi\u00e7bir telif hakk\u0131 alm\u0131yor. Ailelere \u00f6zellikle \u00f6neriyorum. Zaten bu, 2014 D\u00fcnya Beyin Y\u0131l\u0131 kapsam\u0131nda da \u2018y\u0131l\u0131n kitab\u0131\u2019 olarak ilgi g\u00f6rd\u00fc. Kitab\u0131n i\u00e7erisindeki resimler de bizim hastalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7izdi\u011fi ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 resimleri. \u00c7ocuklar \u00e7izdi bu resimleri. Burada kulland\u0131\u011f\u0131 renkler, \u00e7izgiler, her \u015fey bize bir mesaj veriyor ve biz bunu \u00e7ok \u00f6nemsiyoruz\u201d ifadelerini kulland\u0131. \u00a0\u00a0<\/p>\n
Prof. Dr. Aynur \u00d6zge, \u00e7ocuklarda migren g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131na ve anne-babalar\u0131n bunu fark etmedi\u011fine dikkat \u00e7ekerek, aileleri uyard\u0131. Prof. \u00d6zge, “\u00c7ocu\u011fun ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131 davran\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, s\u00f6z\u00fcnde de\u011fil. \u00c7ocuklar, \u2018ba\u015f\u0131m … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/477"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=477"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/477\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}