{"id":8196,"date":"2020-11-04T18:28:39","date_gmt":"2020-11-04T15:28:39","guid":{"rendered":"http:\/\/mersinekonomipolitikagazetesi.com\/?p=8196"},"modified":"2020-11-04T18:28:39","modified_gmt":"2020-11-04T15:28:39","slug":"pandemide-dunya-ekonomilerinin-yuzde-95i-kuculdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/?p=8196","title":{"rendered":"\u201cPandemide, d\u00fcnya ekonomilerinin y\u00fczde 95\u2019i k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u201d"},"content":{"rendered":"

Ekonomist Prof. Dr. Sadi Uzuno\u011flu, korona vir\u00fcs pandemisi nedeniyle d\u00fcnya ekonomisinin b\u00fcy\u00fck bir darbe yedi\u011fini, d\u00fcnya ekonomilerinin y\u00fczde 95\u2019inin k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, T\u00fcrkiye ekonomisinin de bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ok olumsuz etkilendi\u011fini s\u00f6yledi. \u201cT\u00fcrkiye olarak bu y\u0131l\u0131 22 milyar dolarl\u0131k bir cari a\u00e7\u0131kla tamamlayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tahmin ediyorum\u201d diyen Uzuno\u011flu, risklerin devam etti\u011fini dile getirerek, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131 uyard\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n

Mersin Ticaret ve Sanayi Odas\u0131 (MTSO) Avrupa \u0130\u015fletmeler A\u011f\u0131 Ofisi taraf\u0131ndan internet \u00fczerinden online olarak “Pandeminin T\u00fcrkiye Ekonomisine Etkileri” konulu konferans d\u00fczenlendi. Konferansa, Trakya \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Sadi Uzuno\u011flu ile MY E\u011fitim ve Dan\u0131\u015fmanl\u0131k Ltd. \u015eti. Kurucu Orta\u011f\u0131 Mert Y\u0131lmaz konu\u015fmac\u0131 olarak kat\u0131ld\u0131. Konferansta, korona vir\u00fcs (Covid-19) salg\u0131n\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde g\u00fcncel kur hareketleri ve ekonomiye etkisi, yak\u0131n gelecekte faiz ve ekonomiye etkileri ile ekonomi ve d\u0131\u015f ticaret konular\u0131 ele al\u0131nd\u0131.\u00a0<\/p>\n

\u201cD\u00fcnyada 275 trilyon dolar\u0131n \u00fczerinde bor\u00e7 stoku var\u201d\u00a0
\nProf. Dr. Sadi Uzuno\u011flu, yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, d\u00fcnyada 2019\u2019un sonunda ba\u015flayan Covid-19 salg\u0131n\u0131 \u00f6ncesinde de d\u00fcnya ekonomisinde sorunlar oldu\u011funa i\u015faret etti. O d\u00f6nemde d\u00fcnya ekonomisinin en b\u00fcy\u00fck probleminin ekonomik yava\u015flama oldu\u011funu belirten Uzuno\u011flu, \u201cD\u00fcnya ekonomisi, b\u00fcy\u00fcme trendini kaybetmi\u015fti. Bu b\u00fcy\u00fcme trendini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in de 2000 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana s\u00fcrekli s\u0131f\u0131r faiz ve geni\u015fletici para politikalar\u0131 kullan\u0131yor. Ama\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fck faizle, bol ve ucuz parayla ekonomileri harekete ge\u00e7irmek ve d\u00fcnya ekonomisini b\u00fcy\u00fctmek. D\u00fcnya ekonomisi, bunda maalesef ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. Zaten b\u00fcy\u00fcme sorunu ya\u015fayan bir d\u00fcnya ekonomisi vard\u0131. D\u00fcnya ekonomisinde verimlili\u011fi art\u0131racak, internetin ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 andaki ivme gibi yeni bir ivme yok. Reel yat\u0131r\u0131mlara bak\u0131yoruz, Amerika ba\u015fta olmak \u00fczere yat\u0131r\u0131mc\u0131lar son derece isteksiz. Ama bu parasal geni\u015fleme finansal piyasalara yar\u0131yor. Para, finansal piyasalara ak\u0131yor. Reel kesime veremiyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc reel kesimde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir bor\u00e7luluk var. D\u00fcnya ekonomisi \u00e7ok bor\u00e7lu. D\u00fcnya gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131las\u0131n\u0131n y\u00fczde 332\u2019si b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bor\u00e7 stoku var \u015fu anda. D\u00fcnyada 275 trilyon dolar\u0131n \u00fczerinde bor\u00e7 stoku var. D\u00fcnya ekonomisinin y\u0131ll\u0131k geliri ise 87 trilyon dolar\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n

\u201cD\u00fcnyadaki borcun art\u0131\u015f h\u0131z\u0131, son 10 y\u0131lda d\u00fcnya ekonomisindeki b\u00fcy\u00fcmeyi a\u015ft\u0131\u201d\u00a0
\nDi\u011fer taraftan, d\u00fcnyada korkun\u00e7 bir gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bozuklu\u011funun yan\u0131nda bir de servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bozuklu\u011fu oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Uzuno\u011flu, \u201cAdaletsiz gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, adaletsiz servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir bor\u00e7luluk oran\u0131 var ve b\u00fcy\u00fcyemeyen d\u00fcnya ekonomisi s\u00f6z konusu. D\u00fcnyadaki borcun art\u0131\u015f h\u0131z\u0131, son 10 y\u0131lda d\u00fcnya ekonomisindeki b\u00fcy\u00fcmeyi a\u015fm\u0131\u015f durumda. D\u00fcnya ekonomisinin b\u00fcy\u00fcme y\u00fczde art\u0131\u015f\u0131 borcun alt\u0131nda kalm\u0131\u015fsa bu sefer borcun gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131laya oran\u0131 inan\u0131lmaz y\u00fckselmeye ba\u015fl\u0131yor. B\u00fcy\u00fcme olmazken, insanlar\u0131n, \u015firketlerin geliri artmazken bu bor\u00e7lar nas\u0131l \u00f6denecek? B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n problemi bu \u015fu anda. D\u00fcnya ekonomisinde i\u015fler iyiye gitsin, Amerika\u2019da, Avrupa\u2019da i\u015fler a\u00e7\u0131ls\u0131n, bunu geli\u015fmi\u015f hi\u00e7bir ekonomi istemiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fler a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131, talep canland\u0131\u011f\u0131 zaman enflasyon olacak, faizler y\u00fckselecek; faizler y\u00fckselirse parasal daralma olacak. Finansal piyasalarda b\u00fcy\u00fck bir deprem ya\u015fanacak. Dolay\u0131s\u0131yla herkes \u2018bu durumu devam ettirelim\u2019in pe\u015finde. Onun i\u00e7in merkez bankas\u0131 ba\u015fkanlar\u0131, hep bize \u2018Merak etmeyin faizler y\u00fckselmeyecek, pandemi s\u00fcreci de devam ediyor, ikinci bir dalga olmas\u0131 da y\u00fcksek\u2019 diyerek bir beklenti olu\u015fturuyorlar d\u00fcnyada. Merkez bankalar\u0131, finansal piyasalardaki \u015fi\u015fkinli\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in bu k\u00f6t\u00fc durumu kullan\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n

\u201cD\u00fcnya ekonomisi korkun\u00e7 bir darbe yedi\u201d\u00a0
\nPandemi s\u00fcrecinde b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n haziran ay\u0131na kadar kapand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken Prof. Dr. Uzuno\u011flu, \u00f6zellikle hizmet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn bundan \u00e7ok olumsuz etkilendi\u011fini s\u00f6yledi. Turizm, havac\u0131l\u0131k, denizcilik sekt\u00f6rlerinin yan\u0131nda otomotiv, in\u015faat gibi sekt\u00f6rlerin de pandemi s\u00fcrecinden olumsuz etkilendi\u011fini kaydeden Uzuno\u011flu, \u201c\u00c7in\u2019de 500 milyon insan sanal olarak karantina alt\u0131na al\u0131nd\u0131, KOB\u0130\u2019lerin y\u00fczde 70\u2019i i\u015flerini durdurdu. \u00c7in\u2019de \u00fcretim durunca tedarik zincirleri k\u0131r\u0131ld\u0131 ve d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir\u00e7ok firma hizmet veremez hale geldi. D\u00fcnya ekonomisi korkun\u00e7 bir darbe yedi. Ayr\u0131ca finansal hizmetler ve e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fc de olumsuz etkilenen sekt\u00f6rler aras\u0131nda\u201d ifadelerini kulland\u0131.\u00a0<\/p>\n

\u201cPandemide, d\u00fcnya ekonomilerinin y\u00fczde 95\u2019i k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u201d\u00a0
\nTar\u0131m, e-ticaret ve bili\u015fim teknolojilerinin ise s\u00fcre\u00e7ten olumlu etkilenen sekt\u00f6rler oldu\u011funu dile getiren Uzuno\u011flu, tarihte ya\u015fanan krizlerle pandemi s\u00fcrecinde ya\u015fanan krizi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:\u00a0
\n\u201c1930 krizi, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6nemleri, ki\u015fi ba\u015f\u0131na gelirin en fazla azald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler tarihte. Bu b\u00fcy\u00fck krizler i\u00e7inde pandemi etkisi, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gelirin azalmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan neredeyse Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na yak\u0131n bir etki olu\u015fturmu\u015f durumda. 1929-30 bunal\u0131m\u0131nda \u00fclkelerin y\u00fczde 85\u2019i etkilenmi\u015f, fakat pandemide d\u00fcnya ekonomilerinin y\u00fczde 95\u2019i etkileniyor. D\u00fcnyada \u015fimdiye kadar b\u00fct\u00fcn resesyon d\u00f6nemlerinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en b\u00fcy\u00fck etkile\u015fim bu pandemi d\u00f6neminde ya\u015fanm\u0131\u015f. \u0130kinci \u00e7eyrekte b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ekonomilerinde korkun\u00e7 bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f var; y\u00fczde 95\u2019i ikinci \u00e7eyrekte d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. D\u00fcnya ekonomisinin bu sene y\u00fczde 3 k\u00fc\u00e7\u00fclece\u011fi tahmin ediliyor. 2012\u2019de tekrar y\u00fckselece\u011fi ve 5,8 b\u00fcy\u00fcme ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi s\u00f6yleniyor.\u201d\u00a0<\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye, 2021-2022 y\u0131llar\u0131nda da cari a\u00e7\u0131k vermeye devam edecek\u201d\u00a0
\nT\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6nemli ihracat alan\u0131 olan Avrupa\u2019da da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir daralma oldu\u011funa dikkat \u00e7eken Uzuno\u011flu, ancak d\u00fcnyada az da olsa bir toparlanma olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da vurgulad\u0131. Pandemi s\u00fcrecinde T\u00fcrkiye ekonomisini de de\u011ferlendiren Uzuno\u011flu, D\u00fcnya Bankas\u0131 g\u00f6stergelerine g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de 2020\u2019de gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131lan\u0131n 660 milyar dolar, ki\u015fi ba\u015f\u0131na gelirin de 7 bin 924 dolar olaca\u011f\u0131n\u0131n, ekonominin ise y\u00fczde 3,8 daralaca\u011f\u0131n\u0131n tahmin edildi\u011fini belirti. Uzuno\u011flu, \u201cHarcamalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, devletin harcamalar\u0131nda y\u00fczde 6,2\u2019lik art\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 ama hem \u00f6zel t\u00fcketimde hem sabit sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda hem de ihracat ve ithalatta ciddi bir daralma ya\u015fanaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. Ama 2019\u2019da 1,1 milyar dolar cari i\u015flemler dengesi has\u0131las\u0131 verecek olan T\u00fcrkiye, 3,2 cari i\u015flemler dengesi a\u00e7\u0131\u011f\u0131 verecek ve 2021-2022 y\u0131llar\u0131nda da cari a\u00e7\u0131k vermeye devam edecek. T\u00fcrkiye olarak ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen gelirde 2013\u2019te 12 bin 500 dolar, 2017\u2019de 10 bin dolar seviyesine gelmi\u015ftik, \u015fu anda ise geldi\u011fimiz nokta 7 bin 924 dolar; 2022\u2019de de 8 bin 500 dolar olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Maalesef D\u00fcnya Bankas\u0131n\u0131n tahminleri bunlar\u201d de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.\u00a0
\nD\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck ekonomik kurulu\u015flar\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fcmesine ili\u015fkin tahminlerinin ise ortalama y\u00fczde 4,2 k\u00fc\u00e7\u00fclece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde oldu\u011funu kaydeden Uzuno\u011flu, \u201cBenim ki\u015fisel tahminim ise 3,5-3,8 aral\u0131\u011f\u0131nda bir k\u00fc\u00e7\u00fclme bu y\u0131l i\u00e7in. 2021\u2019de ise bir toparlanma bekliyoruz\u201d dedi.\u00a0<\/p>\n

\u201cCovid sonras\u0131nda en \u00f6nemli fakt\u00f6r, bizim gibi \u00fclkelere gelen para miktar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fc\u015f var\u201c\u00a0
\nT\u00fcrkiye ekonomisinde \u00f6zellikle temmuz ay\u0131ndan itibaren yava\u015f yava\u015f toparlanma ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Uzuno\u011flu, \u201cBu, faizleri d\u00fc\u015f\u00fcrmenin de getirdi\u011fi bir etkiydi. D\u00fc\u015f\u00fck faiz, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kredi potansiyelini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131; bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc bu y\u0131l yakla\u015f\u0131k 500 milyar TL\u2019nin \u00fczerinde kredi verdi. Ama maalesef o da bizi b\u00fcy\u00fck bir cari a\u00e7\u0131\u011fa do\u011fru ta\u015f\u0131d\u0131. Cari a\u00e7\u0131k y\u00fckselmesin diye tekrar kredi faizleri y\u00fckseldi, t\u00fcketici kredilerinde 60 ay olan vade 36\u2019a \u00e7ekildi. Covid sonras\u0131nda en \u00f6nemli fakt\u00f6r, bizim gibi \u00fclkelere gelen para miktar\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f var, art\u0131k negatif olmu\u015f. T\u00fcrkiye gibi ekonomilerden para \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 var. Bizim gibi ekonomilere para gelmiyor, tam tersi b\u00fcy\u00fck bir para \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 var. Son bir-iki haftal\u0131k s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye\u2019nin 800 milyon dolar\u0131n \u00fczerinde portf\u00f6y \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 var\u201d diye konu\u015ftu.\u00a0<\/p>\n

\u201cBu y\u0131l\u0131 22 milyar dolarl\u0131k bir cari a\u00e7\u0131kla tamamlayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tahmin ediyorum\u201d\u00a0
\nUcuz para ve bol kredinin cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fckledi\u011fini belirten Uzuno\u011flu, \u201cBu y\u0131l\u0131 22 milyar dolarl\u0131k bir cari a\u00e7\u0131kla tamamlayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tahmin ediyorum. D\u0131\u015far\u0131dan para gelmiyor, cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131z 22 milyar dolar, turizm gelirlerinde y\u00fczde 85\u2019lik kayb\u0131m\u0131z var. Bir de bor\u00e7 \u00f6demelerimiz var, 437 milyar dolarl\u0131k bir d\u0131\u015f borcumuz var. Biz \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki bir y\u0131l i\u00e7inde 160 milyar dolar borcu \u00e7evirmek zorunday\u0131z vade geldi\u011fi i\u00e7in. D\u00f6viz \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131 var. D\u00f6viz kurundaki art\u0131\u015f otomatik olarak enflasyona yans\u0131yor. Devletin vergi gelirleri d\u00fc\u015f\u00fcyor, \u00e7areyi \u00d6TV\u2019yi art\u0131rmakta buluyor. B\u00fct\u00fcn bunlar enflasyon \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131 olu\u015fturuyor. B\u00f6yle bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine girmi\u015f durumday\u0131z. Avrupa\u2019ya ihracatta da s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Riskler devam ediyor. Bu riskler kar\u015f\u0131s\u0131nda reel kesim mutlaka kendisini koruyarak, finansal anlamda risk y\u00f6netimini do\u011fru yaparak, nakit ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn yaparak kendisine \u00e7eki d\u00fczen vermesi laz\u0131m\u201d ifadelerini kulland\u0131.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ekonomist Prof. Dr. Sadi Uzuno\u011flu, korona vir\u00fcs pandemisi nedeniyle d\u00fcnya ekonomisinin b\u00fcy\u00fck bir darbe yedi\u011fini, d\u00fcnya ekonomilerinin y\u00fczde 95\u2019inin k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirterek, T\u00fcrkiye ekonomisinin de bu s\u00fcre\u00e7ten \u00e7ok olumsuz etkilendi\u011fini s\u00f6yledi. … Devam\u0131n\u0131 Oku…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8196"}],"collection":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8196"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8196\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akdenizolaygazetesi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}